۲۹ دقیقه
۷ آوریل ۲۰۱۸
در «هرات کهنه»، جاییکه میراث کهن گذشته را در خود جای داده، در محلهی مهمندها، معروف به محلهی موساییها، عمارت قدیمییی است که روایت بسیار متفاوتی از گذشتهی دور هرات به دست میدهد. کنیسهی «یو آو» عبادتگاه معروف یهودیان، مکانی که ۳۰۰ سال قدمت تاریخی دارر و مشهورترین آبدهی تاریخی یهودیان در شهر هرات است که یهودیان قدیم او را به نام کنشت «یو آو» یاد میکردند.
این کنیسه در دل شهر قدیمی هرات واقع شده و محل عبادت یهودیانی مهاجری بوده که گفته میشود در زمان نادر افشار به هرات مسکنگزین شده بودند.
رونویسی توسط هوش مصنوعی
راڈیو صدای زندگی شنونده های عزیز سلام شما آواز ما را از راڈیو صدای زندگی می شنوید که هر صبح روه موج کوتای 31 متر بند پهش می گردد رنگ زندگی رنگ زندگی سلام شنونده های عزیز و بهشبه های برنامه رنگ زندگی امیدوارم که با خوشی تمام آماده شونیدن برنامه اینوبت ما باشین آرزو می بریم تمانیات نیک مارک انکاس از محبت خالصانی ماست گرمایی باشه بر لحظه های شما امیدوارستم که سلام ها و تمانیات ما را بپذیرین شما را یک بار دیگه با برنامه رنگ زندگی خوش آمدید می گیم خدا کنه که گرد آورده های برنامه طرف توجه و علاقه تان قرار بگیره امیدوارم دقائق را که با برنامه تان هستین از فیض و برکات خداوند که عزیم است و ما را دوست داره انباشت شوید شنونده های ارجومند طور که شما می دانید ما در برنامه رنگ زندگی در مورد مسائل خانوادگی و مسائل اجتماعی می پردازیم دوستان ارجومند طور که همه ما می دانید در کشور ما افغانستان نه تنها که برادران سک و اهل انود ما زندگی می کنند بلکه برادران و خوهران یهودی ما هم زندگی می کنند طور که همه ما می دانید اونا در شهر ایراد و شهر کابل و دیگه شهرها اونا بعض کنیسه هایشان را داشتند ولی در سر جنگ های که دامنگیر کشور ما و شما شد اونا وطن خود را ترک کردند و بخارج از کشور رفتند و در سر این جنگ ها بعض از کنیسه های از اونا ویران شد و در پالویش بعض از کنیسه های اونا را برای مسجد و برای مکتب استفاده کردند ولی در این اواخر مسئولانی وزارت اطلاعات و فرهنگ کشور تصمیم گرفتند که بعضی از این عبادتگاه ها را دوباره بسازی بکنند خب دوست ها عزیز بین که به این موضوع که تیعیه شده گوش بدیم در هرات قدیم جایی که میراس کوهن گزشتر را در خود جایی داده در محل مهمند ها معروف به محل موسایی ها امارت قدیمی از که روایت بسیار متفاوت از گزشته دور هرات بدست میتن کنیسه یو آو عبادتگاه معروف یهودیان مکانه که سی ست سال قدامت تاریخی داره و مشهورترین عابده تاریخی یهودیان در شهر هرات است که یهودیان قدیم او را به نام کنیشت یو آو یاد میکدن یک کنیسه در دل شهر قدیمی هرات واقع شده و محل عبادت یهودیان مهاجر بوده که گفته میشه در زمان نادرفشار به هرات مسکنگزین شده بودن سابقه حضور یهودیان در هرات و بخشهای دگه افغانستان به قرنها پیش از میلاد میرسه هراتیان یهودی یا یهودیان هرات از آن هست از باشندگان دیرپای این کشور بودن اما اکنون یگانم عبد اونا بنای متروکه است که یادگار روزگار درخشان حضور یهودیان را با خود داره مراکز دگه یهودیان تخریب شده یا برو مکتب ویا مسجد بنا شده کنیسه یو آو به صورت ساختمان سی طبقهی شامل اتاقهای جانبی هفت گنبد بزرگ و کچک ده لیز تجمعات گروهی نمای بیرونی و راه روی به سبک میماری تیموری ساخته شده است در حال حاضر یو آو دگه او تزینهای قبلی را که برخی از افراد این محل شاهد اوبودن نداره و به یک ویرانه تمام ایار تبدیل شده وقت بداخل این ساختمان سی طبقهی وارد شویم با متروکه روبرومی شیم که فقط مشخص می سازه روزگار از این شکل و شمایلا به عنوان چوکی برنشستن استفاده می شده و اتاقها و اشکال که درست مشخص نمی شده بر چی هدف استفاده می شده اما روزگار این کنیسه در کنار شمایل، گلکیا و ملا آشور عبادتگاه معروف یهودی ها را در هرات تشکیل می داد که یهودیان این ولایت مراسم مذهبیشان را در این عبادتگاه اجرا می کدن این یهودیان بعد از وخیم شدن اوزای امنیتی در افغانستان در بین سالهای ازار و سی سد و سی الا ازار و سی سد و چل هرات ترک و به کشورهای امریکا و اسرائیل مهاجرت کدن یکی از افراد که در زمان حضور یهودیان در هرات با اونا روابط نزدیک داشته و از نزدیک نظارگر اعمال این افراد بوده یونس است یونس شست و پنج سال داره و خانهش از اموز زمان تا اکنون در نزدیک کنیسه یو آو مقید داره او یهودیان این منطقه را مردم های آرام و می ربان خطاب می کند او می گه مردمان خوب بودن بسیار می ربان بودن و بیشتر روزا در این عبادت می آمدند و عبادت می کدند زنا و مردم همه با هم می آمدند زنا در طبقه بالا می رفتند و مردم در همین طبقه پایین به عبادت می پرداختند بسیار مردم می ربان و با اخلاق بودند یونس اضافه می کند و می گه که رسم های زیاده داشتند در یک موقع سال که دقیقا یادم نیست چی موقع سال بود می رفتند و از رستهای دورتر هراد درختهای بیده می آوردند و در داخل کنیسه خیمه های را پند می کند و این مراسمه با عنوان یک اید تجلیل می کند و زنان و مردم اونا با هم در این جشن شرکت می کند یونس در مورد مهاجرت اونا با اسرائیل می گه که نامنی و افضایش تحدیدات جانی برای اونا سبب مهاجرتشان شد یهودیان ایجا مردمان پولداری بودند. ار کدامشان تجارت داشتند وقت اوزا به هم ریخت مجبور شدن هراد ترک کنند بیشتر اونا به کشور اسرائیل رفتند وقت هراد ترک می کند خیلی ابراز نارضایتی می کند بیتسال بزرگ یهودیان بود و ما به او عربا بیتسال می گفتیم ای پیرمرد می گه ده سالهای اخیر برخی از یهودیانی که اکنون در کشور اسرائیل زندگی می کند به هراد آمدند و بعد از دو یا سی روز دوباره به اسرائیل برگشتند بر بنیاد اصناد تاریخی، یهودیان در جریان جنگای داخلی به کشورای اسرائیل و امریکا قوچ کدند و همکنون در نبود یهودیان در هراد کنیسه ملا آشور به مکتب ابتدایی و کنیسه گلکیا به مسجد تبدیل شده عبادتگاه یهودیان هراد در سالیان گذشته و بر اثر جنگ ها و حوادث طبیعی خسارات زیاد دیده و در حال فروپاشی قرار داره اما مسئولان اداره اطلاعات و فرهنگ هراد خبر از آغاز کار ترمیم و بازسازی این بنای تاریخی میتن عبادتگاه یهودیان بر دومین بار بازسازی میشه پیشتر بنیاد آغاخان اقدام به ترمیم این بنای تاریخی کده بود و حالا آریار اوفیان رئیس اداری اطلاعات و فرهنگ هراد میگه کنیسه یو آو در قسمت بامها و تزینکاری قسمتهای داخلیش مشکلات زیاد داره و بر ضرورت بازسازی این بنای تاریخی تحکید میکنه آریار اوفیان با بیانی که کنیسه یو آو سی ست سال قدامت داره و به شدت تخریب شده گفت کار بازسازی این بنای تاریخی و زیبا قرار است تا یک ماه دگر پایان بیابه را اوفیان حضینه ایمار مجدد این بنای سی ست ساله را پینست هزار افغانی اعلام کرد و افزود که وزارت اطلاعات و فرهنگ این مبلغه بر ترمیم بخش های تخریب شده این کنیسه در نظر گرفته ویبا ابراز نگرانی از تخریب شدن بناهای تاریخی ده سالیان اخیر از آغاز برنامه بازسازی و ترمیم این بناها از سوی وزارت اطلاعات و فرهنگ خبر داده ویفزود که اداره اطلاعات و فرهنگ حرارت تمام طلاش خود بخرچ خواد داد تا با ترمیم این بناها از فروپاشی و تخریب بیشتر آبده های تاریخی حرارت جلو گیری کنه روفیان ابراز امیدواری کده گردشگران و بخصوص باستانشناسان بیشتره بر بازدید از این محل تاریخی و فرهنگی حرارت به این شهر بیاین حال یو آو نماده از که حکایت از همدلی و یک پارچگی مسلمانا و غیر مسلمانا و زندگی مسالمت آمیز در کناره هم داره زندگی که با اتحاد و بیدون دخالت در امور مذهبی یکدگه در جریان بود و همه در فضای امن و آرام به زندگی مسالمت آمیزشان میپرداختند شنانده های عزیز شما برنامه رنگ زندگی را از رادیو صدای زندگی میشنوید خوب فریبا جان ما شما خود موضوع را شنیدیم واقعا چقدر دلنواز است و چقدر شرین است که در سرزمین ما شما نه تنها برادران به حساب سک، هندو بلکه یهودی هم اینا زندگی میکنند و محسیان سابقان و محسیان همچنان میبینم که تقریبا یهودی هایی که در افغانستان زندگی میکنند اینا باشنده های تقریبا دیرپای سرزمین افغانستان بودند بخوادر از اینکه ما شما به گزشتر رجوع بکنیم و ببینیم اتا به حساب میشه که رد پای یهودی ها را در افغانستان اتا در سالهای تقریبا 700 سال قبل از ميلاد ما شما میبینیم که یهودی ها در افغانستان زندگی میکنند و امو مراسم مذهبی و انانات خود را بشکل بسیار آزاد و درستش بپیش میبودند شاید جان چقدر زیباست یکان دفعه وقتی به فکر اندوستان مفتوم میگم واقعا چقدر مملکت خوب است که مردم ها از مذهاب مختلف یک جای زندگی میکنند در کشور و در سرزمینی که صلح هست و ایچ کدام با یکی دیگر مشکل ندارند و همگی هم دیگر را میپذیرند چند دفعه که اندوستان رفتیم شاید جان شما خودتان رفتین شاید هستین میبینین که در مو یک کوچه هم مندر هست هم کلیسه هست هم مزجد هست و اینا ایچ کدام با یکی دیگر مشکل ندارند و امی انتخاب دارند که خودشان انتخاب کنند که چی را پرستش میکنند یا چی را پیروی میکنند و اگر به سابقای افغانستان نگاه کنیم همه تو یک چیز را میبینیم میبینیم که یهودی ها از خود کنیسه ها داشتند که در اونجا زندگی میکردند و همه تو که از این داستان شنیده میبینیم که چقدر مردم های با اخلاق و مردم های مهربان بودند و همه تو مسیح ها اونجا زندگی میکردند و امروز میبینیم که سک و هندو داریم که در افغانستان زندگی میکنند بله ولی به خاطر بعض مشکلات و به خاطر تنگ نظریه های ما اتا در شراعت فیلی همو برادارای هندو و سک ما که تقریبا 20 سال پیش یا 30 سال پیش آزادانه مراسم مذهبی خود را اجراب میکردند در همه جای در تموم شعون زندگی اونا به حساب دخیل بودند و هیچ کس احساس زیر نمیکرد که این هندو است یا این سک است فقط همه ما منعست یک افغان یکی دیگر را حساب میکردیم ولی متاسفانه امروز میبینیم که همه هندوها جای برازی ندارند که مراسم مذهبی خود را یا مسائل فاتیداری خود را برگزار بکنند در گزشتی افغانستان که ما شما میبینیم حتی تاریخ نشان میده که در افغانستان مسیحای نستورین و مسیحای قطعبی در افغانستان نازندگی میکردند از طریق باسانشناسی بسیار اوراق که نشان میده که مسیحا در افغانستان زندگی میکردند در شمار کشور بسیار بدست آمدند و همه تو شاید جان همه تو که در مورد یهودی ها اگر تاریخ ببینیم و اگر تاریخ یهودیت ببینیم میبینیم که اتا یک تا پرستی از امی یهودیت به دنیا آمد یعنی پیش از یهودیت میبینیم که مردم ها بوتا یا بسیار چیزهای دگر پرستش میکردند ولی خداون یک تا پرستی را از یهود آورد و اگر واقعا به تاریخشان ببینیم به شریعت که داره ببینیم میبینیم که چقدر با اسلام اینا یکی هستند و تمام شریعت که امروز از اسلام میبینیم از یهود گرفته شده پس چرا در وقت چند تا یهودی را میبینیم چرا ایقدر به چشم تنگ با اونا نگاه میکنیم یا تنفر داریم ای تمامش تبلیغات و تمامش کارای شیطان هست که انسان ها را از امدگر دور میکنند و ای تعبیض مذهبی را درمیان مندازند که درمیان باعث بدبختی کشور ما شده نه تنها تعبیض مذهبی بلکه تعبیض های قومی و منطقوی هسته و وقت میبینیم که فیلان در افغانستان متصفانه یهودی بسیار نیست بسیارشان تر کردن بخاطر مشکلات و بخاطر جنگه ها که در افغانستان شد بسیارشان به اسرائیل به اندوستان به دگه کشورها سفر کردن یا معجرت کردن و در اونجا زندگی میکنند از کنیسه های مشهوره که در حیرات باقی منده کنیسه یوهاو هست که مشهور تنین کنیسه بوده و در اینجا همیشه مردان و زنان میامدن و جمع میشندن بخاطر عبادت خود و این کنیسه تقریبا گذشته سی ست ساله داره ولی میبینیم که در اثر جنگ ها و در اثر بیتفاوتی مسئولین اطلاعات و فرهنگ این کنیسه تقریبا به ویرانه تبدیل شده در حال که در زمانش از بیترین کنیسه ها در افغانستان و خصوصا در حیرات بود ولی میبینیم که در پولی کنیسه یوهاو کنیسه ملاحشور و چندین کنیسه های دیگی وجود داشته که متاسفانه بخاطر تنگ نظری و بخاطر بعض مسائل اغدهی این کنیسه ها را به مکتب و به مسجد تبدیل کردن بخاطر است که وقتی به گزشتی یهودی های افغانستان نگاه میکنم اینا به حساب کسایی بودن که حتی پیش از میلاد اینا در افغانستان بودن بنام ما گفته میتوانیم که اینا کسایی بودن که از باشنده های تقریبا اصلی میتوانیم که به اونا خطاب بکنیم ولی با تصوف که در سر جنگ ها اینا بر آمدن و در سالهای 1930 و 1940 که در جهان رو خداد از ترس اینا افغانستان را ترک کردن و رفتن به کشور هندوستان به هزبکستان به ترکمانستان به خود اسرائیل و به بعض کشور های اورپایی اونا پناه بردن که ما باید همیشه هر چیزی را که از گزشتها باقی مانده نباید منعیس غنیمت از اونا استفاده بکنیم یا ویرانشان بکنیم یا او را به کدام چیز تبدیل بکنیم از گزشتها مانده باید ما باید تو را نگاه بکنیم بخاطر از که اینا از آثار تاریخی و باستانی افغانستان است همه تا شاید جان منابع و مداره که دیگه اشاره میکنه به ای که مهمترین مراکز امی یهودی ها در بلخ در کابل در هراد در غزنه و در جای دگه بود نئی شاپور و واقعا میبینیم که چی قدر ما کم توجهی کردیم یا مملکت ما یا روحسای ما چی قدر کم توجهی کردن که اکنون همه تو که شما گفتین از این کنیسه های یا از این قدیمی ترین عبادتگاه های از اینا ایچ توجهی نداشتن و اینا به چیزای دگه تبدیل شد همه تو که گفتین به مکتب یا به مساجد در اونجا میرن و عبادت میکنن بله و باید کار ما ناخاسته به حساب تخم خشونته به حساب گرس میکنیم شاید شرایط بهتر شد شاید امی کسای که در سر جنگ ها در سر فشار ها و در سر فشار های روانی اینا مجبور شدن که افغانستان تر پکند شاید زمان بیاید که شرایط برای همه مساجد باشد نه تنها برای اندو ها برای سک ها برای مسلمان ها شاید برای یهودی ها باید شاید دوباره شرایط مساجد شد به حساب گره های آفغانستان و اونا حق دارن که اونها دعوا بکنن که امی مکتبر شما جور کردید این خوب از کنیسه امای بود و انها کاملا حق بجانب استند و یا مثلا مسجد که جور شده ببینین مشکلی در که مثلا ما شما در هندوستان میبینیم که بابوری ها آمدن املک کردن به حساب دروجه مندر از اونا رو چپک کردن و سر از او مسجد جور کردن اما دیدیم که چند سال پیش اون دو ها رفتند دوباره اون مسجد رو ویران کردن و از بین بوردن شد و امروز به شکل یک ویرانه مانده که نه مسجد است و نه مندر نباید که ما شما این کار رو بکنیم هر کسی که در آفغانستان زندگی کرده اونا به این سرزمین تعلق دارن اونا حق دارن که دوباره به سرزمین خود برگردن بله در اینجان کشف یک ورستان یودی در شهر قر در 1946 پیدا شده که ای از یک جامعه بزرگ یودی قصه میگه یا بما اطلاع میده که چی یک جامعه بزرگ داشتن و در آفغانستان زندگی میکردن پس ما بخاطر امو تعبیضات مذهبی که داریم یا اگر بخاطر از ای که ام نظر و ام فکر ما نیستن مردم خوده یا ام وطنهای خوده همه شان افغان نامیده میشه از وطن دور کنیم از افغانستان ایچیز باقی نخواد مانده و تخم نزا و نفاق بیشتر میشه در حاله که ما تمام ما افغان هستیم و در افغانستان زندگی میکنیم همه تو که بیشتر در مورد مسیح گفتید همه تو میبینیم که در حیرات قبرستان از اونا هسته و دری انجیل که به نام خود انجیل یاد میشه ولسولی انجیل از اونا مانده ای نمیشه که ما بخاطر ازی که تحبیز نجادی یا تحبیز مذهبی داریم نام ها را و مکان های از اینا را تغییر بتیم و به نفع خود از اونا استفاده کنیم و ما یاد میکنیم خود بودم یاد میکنیم میگفتن که گوش کنین که نزدیک مردم یهود نشین که اونا بسیار ظالم هستن اونا اشتکار میگیرند اونا در شکم شان تریاک میمانند در حال که امروز ما آمدن امو چیز ها را متاسفانه در جامعه خود میبینیم چند هفت پیش تفله خورده را اونا در شکمش و در بین لباساش مواد انفجاری را جابانجا کرده بودند امروز در قرن 21 در افغانستان که نه یهود هست و نه مسیح و نه یهود هست اونا و نه مسیحی و نه هندو و نه سیک اونا در فکرشان فکر میکنند که ما با این کار خود نام خداونده به حساب جلال میدیم در حال که خداوند از این اعمال از این افکار ما کاملا نفرت دارد هر کسی که خداوند خلق کرده او مخلوق خداوند است خداوند از هر کدام ما شما میخواهد که در هر جایی که استیم یکی دیگه خدا باید احترام بکنیم چی هندو هست چی یهود هست همه ما شما توست خدای متحال خلق شدیم و باید ما یاد بگیریم و این را ضرور است بخاطر بهبودی شرائط اوزوی کشور ما ما باید یاد بگیریم که یکی دیگه را بپذیریم آقای شما بر یکی دیگه باز باشه و یاد بگیریم امتحان که پیشتر شما فریبا جان گفتین که مردم در هندوستان مسلمان هندو مسیحی یهودی مثل یک فامیل در کوچه زندگی میکنند و هیچ دفعات بینشان نیست چقدر خوب است که به می شکل ما هم آماده از این شدیم و یاد بگیریم که هر کس برای هر دین و حقیقه که از اون را احترام بکنیم و منصیه یک انسان جامعی خود آنها را بپذیریم و به تمام ارکان و قانون از آنها احترام بگذاریم شاید جان خداوند انسان را آزاد خلق کرد پس هر انسان میتواند که خودش تصمیم بگیره نه ای که فامیل یا جامعه یا او کشور بالایش فشار بیاره و چیز را که اونا میخواین سرش تعمیل و تطبیق کنند بلکه هر انسان میتواند که خودش بخواند خداوند به هر انسان فکر داده اراده داده اقل منطق داده و خدا را شکر که امروز بسیاری از جوانا و نوجوانای ما مکتب میرند درست خواندند تعلیم دیدند و میتواند خودشان خوبه از بعد جدا کنند و میتواند که امو چیز را که خودشان میخوایند انتخاب کنند و ای به نظر من یک رای انسانیست راییست که خدا به ما داده و اگر ما شما امروز امتوکه ما خودما شای جان کلام خدا را خاندیم و متوجه شدیم که خداوند زندگی که ما میخواستیم یا میکردیمه از ما نمیخواید خداوند میخواید که ما زندگی پاک و مقدس داشته باشیم خداوند میخواید که ما امنو خود را دوست داشته باشیم همدیگر را کمک کنیم به بزرگا و به خوردهای خود احترام داشته باشیم به ای قسم میتوانیم که مملکت خود را درست کنیم مملکت خود را آباد کنیم ولی اگر در نزاو و جنگ و دوا باشیم و به خاطر افکار پوچی یکی دیگر هموطن خود را بکشیم یا به خاطر ازی که فکر میکنیم خدا را خوش میکنیم هموطن خود را بکشیم واقعا که فریب خوردیم و واقعا که غافل از راستی هستیم خاملان خب فریبا جان بین که همراه با دوست های شنوده ما در این بخش از برنامه به سرود زیبا گوش بدیم بسیار خوب دون و همه شهود در خرجا ما را دوست ندارن آن محبتی عظیمه کی مسه بما دارن هیچیز نمیتوانن ما را از آن محروم کنن آیا مصیبه یا نگرانی یا غم یا گروزنگی یا تیهی دستی یا خطر یا شمشه نتوانن ما را از مصیب جدا سازن باوری دارم نه مرک نه زندگی نه فرشتگو نه نروحو و قدرت های تمام دنیا نه فشامت های این روز نه واقعه های پرگاه نه قدرت های آسر نه قدرت های آسمانی نه بلندی نه پستی باز هیچ چیز در تمامی آفرینیش نمیتوانن ما را از محبت که خدا در خداوند ما ایسا بی برسه خواهش کار نبوده جدا سازن گیست که ما را از محبتی مسه جدا سازن چون او همشه او در هر جا ما را دوست ندارن آن محبتی عظیمه که مسه به ما دارن هیچ چیز نمیتوانن ما را از آن محروم کنن آن محبتی عظیمه که مسه به ما دارن هیچ چیز نمیتوانن ما را از آن محروم کنن هیچ چیز نمیتوانن ما را از آن محبتی مسه جدا سازن چون او همشه او در هر جا ما را دوست ندارن آن محبتی عظیمه که مسه به ما دارن هیچ چیز نمیتوانن امیدوار هستم که دوستان شنیدن این سرود برکت گرفته باشن واقعا سرود زیبا باشه خب فریبا جان ما شما با آخر برنامه رسیدیم و برنامه این حوبت خدا با امید ازی که بتانیم واقعا جامعه افغانستانه که همه ما در اونجا بتانیم خدا پیدا بکنیم چی مسلمان چی یهود چی هندو چی مسیحی همه ما بتانیم واقعا دست یکی دیگر بتیم چی مسلمتانیز در کوچه در قریه و در شارع خود آغاز بکنیم خب دوستان عزیز این بود برنامه این حوبت ما که تقدیم شما ازا شد امیدوار هستم که از این برنامه درست ها گرفته باشین و باعث برکت شما شده باشه به امیدواری برنامه این حوبت خدا بپایان میبریم خداون نگهدارتان امیدواری برنامه این حوبت خداون نگهدارتان
۱۴ آوریل ۲۰۱۸
۲۴ مارس ۲۰۱۸
۵ مه ۲۰۱۸
۱۰ مارس ۲۰۱۸
۱۰ فِورِیه ۲۰۱۸
۳ فِورِیه ۲۰۱۸
۲۷ ژانوِیه ۲۰۱۸
۲۰ ژانوِیه ۲۰۱۸