۲۹ دقیقه
۱۲ مه ۲۰۱۸
آیا نگهداری سلاح در خانه و در دسترس بودن آن کاری عاقلانۀ است؟ سحر که شاگرد صنف هشت مکتب در هرات بود و بیش از سیزده سال عمر نداشت، به خاطر اول نمره نشدن، دست به سلاح برد و خودکشی کرد.
متاسفانه در مکاتب فضای نا سالم رقابتی و جود دارد و هیچ کس از رقابت سالم حرف نمیزند وهمه به این مسله بی توجه هستند.
اول نمره شدن مهم نیست، فهمیدن مهم است.
رونویسی توسط هوش مصنوعی
راڈیو صدای زندگی شنونده های عزیز سلام شما آواز ما را از راڈیو صدای زندگی می شنوید که هر صبح روه موجه کوتای 31 متر بند پهش می گردد رنگ زندگی رنگ زندگی شنونده های ارجومند و بهشبه های برنامه رنگ زندگی سلاما و درودای بپاین ما و سایر کارکونای راڈیو صدای زندگی را بپذیرین یکان آرزوی ماست که هر کدام شما عزیزا زندگی خوش و آرام را در پیش داشته باشین امید که از گزند روزگار در امان باشین شنونده های عزیز، ما هم به نوبه خود، سلامای خدا خدمت شما از آزاد تقدیم می کنم شما را یک باری دیگه با برنامه رنگ زندگی خوش آمدید می گیم خدا کنه که گرداردا و داشتای برنامه طرف توجه و علاقه تان قرار بگیره بله، آرزو می بریم دقایق را که با برنامه تان هستین آگنده از رحمت بپایان خدای متعال شوید شنونده های ارجمند، طور که شما آگاهی دارین ما در برنامه رنگ زندگی در مورد مسائل خانودگی و مسائل اجتماعی می پردازیم دوسته ارجمند، در بعضی از فامیلا می بینیم که تمام فشار و توجه سر اولادایی است که شما باید اول نمره شوید، دون نمره شوید، یا شما باید اتمن داکتر شوید و یا انجینیر شوید طور که ما شما می دانیم خداوند همه ما را به شکل مختلف، با استعدادهای مختلف خلق کرده و آفریده همه ما نمی تانیم که به حساب داکتر شوید، همه ما نمی تانیم انجینیر شوید جامعه به هر چیز ضروره داره همه طور که ما شما آگه به بدن خود نگاه بکنیم بدن ما متشکل از عضای مختلف هست تمام بدن ما چشم نیست، تمام بدن ما مغز نیست تمام بدن ما بینی و دان نیست، یا پای نیست بلکه خداوند ما را از عضای مختلف ساخته و خلق کرده خوب دوستان جمان، در شروع شما را دوت میکنیم به شنیدن زندگی یک متعلم مکتب، بدن در موردش گپ می زنیم نامش سهر بود، سیزده سال بیشتر سن نداشت و روز گذشته بود که خبر مرگش در حسانه ها نشر شد او شاگرد مکتب بود و در سنف هشتم مکتب درس می خوند لحظات بعد از نشر خبر خودکشی ای دختر سیزده ساله سخنگوی پولیس هراد گفت که ای دختر بدلیل پایین بودن نمراتش خودکشی کده در امیال مسئولان در شفاخانه مرکزی هراد گفتن که جسد ای دختر شام روز گذشته به ای شفاخانه انتقال یفته محمد رفیق شیرزی مدیر اداری ای شفاخانه گفت که جسد ای دختر بر بررسی های بیشتر به طب عدلی فرستاده شده عبدالسمی پدر سهر در مورد قتل دخترش چونین میگه چاشت بود که سهر به خانه آمد در خانه ما بودم و مادرش و با یک برادر خرترش وقت سهر از مکتب آمد بعد سلام علیکی به طرف اتاق خود روان شد پرسیدم که چی شد پارچیت؟ پارچیت از مکتب آوردی؟ او جواب نداد و رفت به طرف اتاق خود پدر سهر ادامه داد و گفت به مادرش گفتم که برو و دلیلی کارش پرسان کن و ببین که پارچی نمرات خودا گرفته یا نی؟ بعد از چند دقیقه مادرش آمد و گفت که سهر گریه میکنه و میگن نمرات خوب نگرفتیم من نتانستم که دوم نمره یا اول نمره شوم و به امی خاطر جگرخون هستم که چرا ای تر شد؟ پدرش میگه که من خواستم تا که خودش گب بزنم و بگویم که جگرخونی نکو و اصابت آرام بکو من رفتم به اتاقش و خواستم بپرسم که چی شده و غصه نخوره خیلی از زحمت بکشه سال دیگه اول نمره یا دوم نمره خواد شدی متاسفانه جواب نداد و گریه را ختم نکد و من هرچی التماس کدم نشد که گریه را تمام کنه و نکد پدر سهر میگه که بعد از این طلاش ناکام نتانسته دخترش آرام کنه و دوباره به اتاقش برگشته من وقت دیدم که هرچی میگم سهر به گپم نمی کنه بلاخره منصرف شدم و دوباره آمدم به اتاق دیگه و خواستم استراحت کنم که نوگهان صدای تفنچه را شنیدم وقت صدای تفنچه را شنیدم فکر کدم که عمسایی خانی پالوی ماست و در خانیش آدسی شده و من سریع رفتم سراغ خانی اونا که بیبینم چی گپ هست و میگه در آی برگشت به خانی خود صدای گریه زنش به گوشش رسیده نوگهان صدای مریم زن ما شنیدم که با صدای بلند مرا صدا میزنه و میگه بدبخت شدیم کجاستی کجاستی؟ ما هم سراسی ما به خانه آمدم و دیدم که دخترم سهر بروی زمین افتیده و خون دورو برشا گرفته وی میگه که بعد از آمدن ما مادر سهرم بیوش شد و او هم به زمین افتید ما هم خودم انداختم بروی صورت سهر و شروع کردم به آه و ناله کردن وی میگه که بعد از چند دقیقه بلند شده و تمام عمسایی نیز به آه و نالهش جم شده و از این آدسه تاجب کردن در این حال کارشناس های اجتماعی در حیرات خودکوشی دخترهای نوجوان عدم تربیه درست از سوی والدین و عدم فضای آرام در مکاتب انوان میکنن بشیر احمد رحیمی کارشناس اجتماعی در حیرات این ها و خودکوشی را فضای ناسالم رقابتی بین افراد و اشخاص انوان میکنه او میگه متاسفانه در مکاتب ما فضای ناسالم رقابتی وجود داره و هیچ کس از رقابت سالم حرف نمیزنه و همه به این مسئله بیتوجو هستن و از طرف والدین نیز به این موضوع بیتوجوی میشه ای کارشناس اجتماعی در حیرات راهکار بیرون رفت از این وضیعه تربیه درست و آگاهی والدین میدانه او از والدین میخوایه که به فرزنده شان بیشتر توجه بکنن شنانده های عزیز شما برنامه رنگ زندگی را از رادیو صدای زندگی میشنوید خوب فریبا جان ما شما داستان شنیدیم واقعا بسیار دردوار است دختر جوان که یا دختر نوجوان که تازه پا به زندگی گذاشته و تازه جوانی را تجربه میکنه بیوزیسی که از زندگی خود لذت ببره از فامیل و از درس و تعلیم خود متاسفانه که بخاطر فشار های درسی و بخاطر رقابت های منفی که متاسفانه در بین جامعه ما شما رواش داره از دردوار از زندگی خود از دست میده واقعا بر فامیل ها و خصوصا بر معالمین و بر تمام جوان های ما که میرن در مکتب درس میخوانن یا در پانتون درس میخوانن در هر محصه تعلیمی که درس میخوانن چقدر خوب است که درس بخاطر ازی بخوانن که واقعا آینده روشند داشته باشن قسرم که تجربه ایشان داده بسیاری ها درس میخوانن اما درس بر نمره میخوانن نه بخاطر ازی که یکسی رو یاد بگیرن و از طریق ازو بتانن مزدر خدمت بر فامیل بر خانوده خود و بر مردم خود شوند ولی متاسفانه بسیاری کسا درس برزی میخوانن که نمره بلند ببرند و از بردن نمره بلند یا اول نمره شدن یا دوم نمره شدن اونا لذت میبرند شای جان واقعا امی رواج که فیلن در افغانستان وجود داره البته نه تنها در افغانستان هست در کشورهای دیگه هم میبینیم مخصوصا در چین در جاپان در ایران در کشورهای دیگه در اندوستان میبینیم که واقعا چقدر فشارا بالای اطفال هستن که حتما باید اول نمره یا دوم نمره شدن یا همه تو که وقت بزرگ میشن حتما باید بچه ما یا دختر ما داکتر یا انجینیر شده بدون از اینکه شوق امو تفله استعداد امو تفله مدنظر بگیرن و بخاطر امی هسته که فشارای بسیار زیاد بالای اطفال هست بالای نوجوان هستن و اونا باعث میشه که در زندگی خود معفق نشن بخاطر که اگر ما بفهمیم که اولاد ما یا دختر ما یا بچه ما چی رو دوست دارن چی استعداد دارن میتونیم کمکشان کنیم که در آینده واقعا مفید واقع شدن ایواز از اینکه فشار بانیم که حتما باید اول نمره شده و بخاطر اینکه نام از اون بخاطر اینکه نام ما بلند شده یا عزت فامیل ما بلند شده و ما عزیزهای خود را از دست بدیم مثل این داستان سحر که برما رسیده و در مورد قتلش یا در مورد کشتشدنش یا خودکشی که خودش کرده صحبت میکنه ولدین محترم باید به این موضوع توجود داشته باشن که وقتی که ما شما به جامعه خود نگاه میکنیم جامعه صرف به داکتر صرف به انجینیر و به پروفیسر ضرورت نداره جامعه به تمام مردم ضرورت داره به ایک اندریور ضرورت داره به ایک میخانیک ضرورت داره به دهکان ضرورت داره به دکاندار ضرورت داره اگر تمام مردم داکتر شود پس کی کشت و زراعت بکنه کی به حساب کار بکنه و اگر کلگی کارگر شود پس کی انجینیر شود کی به حساب ساختمانی را به پیش برده یا کی مردم تدایی بکنه هر کس خداول یک طوان استعداد داده و جامعه هم به این شکل هر کس جای خود در جامعه داره و ایتو نیست که به حساب کسی که نمره پایین گرفت یا سطح تعلیمیش پایین بود کسی هستند که به حساب باروی دوش جامعه نه به این شکل نیست ما باید متابق امو توانمندی خود متابق امو توانمندی اطفال خود اونا را ره رمایی بکنیم بله شاید جان ولی متاسفانه در افغانستان در مکاتب شاید جان شاید استیم که حتی شاگرد های بسیار تمبل بخاطر از این که شناخ دارند یا با معلم ها ارتباط دارند اونا نمرات بسیار بلند میگیرند و امی باعث میشه که شاگرد هایی که واقعا استعداد دارند اونا مدنظر گرفته نشند یا امو لیاقت که دارند برشان داده نشد و بخاطر امی هسته که میبینیم بسیاری از کسایی که واقعا کوشش میکنند تلاش میکنند با وجود که درس خوندند تحصیل کردند به جای خوب نمیرسند بله پس واقعا درخواست ما از معلم صحبه امی هسته کسایی که معلم هستند اینا رول بسیار مضبطه در جامعه باید بازی کنند اینا منعیس پدر و مادر دوم برای اطفال خدا اینا رو محایا کرده یا امی مسئولیت برشان سپرده که اینا بتاند از ای اطفال که آینده افغانستان هستند به خوبی نگهداری کنند استعدادایشان رو ببینند و مطابق لیاقتشان باشان کمک کنند شاید بعض شاگردان باشند شاید جان که از لحاظ فکری کمزین هستند نمی تانند که درست بخوانند یا نمی تانند اینا رو باید تشویق کنند اگر می بینند نقاشیشان خوب هست یا اگر می بینند در کارای دستی یا دیگر چیزا اینا علاقه دارند با مورا اینا رو باید تشویق کنند مثل ممالک دگر و ما امی تو که شما گفتیم نه تنها با داکتر و انجینیر نیاز داریم ما با معلمین با انرمند برای نقاش برای رنگمال برای زیاد چیزای نیاز داره افغانستان و واقعا هر کدامشان که اگر بفهمند که در چی استعداد دارند و معلمان و والدین مخترم اگر ای رو مد نظر بگیرند ما فکر کنم که هم فشار بسر اولادا کمتر می باشند و هم در آینده واقعا اینا مفید و سمر بخش می باشند برای مردم، برای جامعه، برای دورو پیش خودشان کاملا، بله امی تو که پیشتر شما خاطر شار کردین که بسیاری کسا بخاطر که بسیار واسطه دارند یا اطفال شناخ دارند یا شناخ دارند یا فرزندهای مقامات بلند هستند چون پدرشان در مقام بلند هست فرزندهایشان هم حتمان باید نمرات بلند بگیرند خوب، گیریم که این کار صورت بگیره شاید معلمین از ترس برای زنان نمره بلند بده اما در یک سرحد می رسه که دیگه او پشتی بانه را نداره بله زمانه می رسه که اینا عملا در پروسه کار قرار می گیرند در اونجا بس کی اینا را امایه می کند کی برشان امو علم دانش هم می دهد طبیع است که امو آخرین نقطه است که اونا به حساب رشد می کند و دوباره هر کسی که است چی بچه وزیر است چی برلمان است از هر کسی که است امو توانمندی که داره دوباره پس به اون جای خود قرار می گره من چند آخ پشت در یک روزنامه خاندم که یک بچه که به حساب در سر جنگا فامیلی شان تمام هسته بود و خدا از دست دادن مہاجر شدند و در دیگه کشور و پس آمدند شرحت مساعد شد و این بچه که از طرف روز میره مکتب و بعد ازی که از مکتب خلاص میشه میره دانانبایی به حساب شاگردی میکنه و بعد ازی که کارش از دانانبایی خلاص میشه میای به خانه و درس میخانه و اینا کلشان صرف در امو یک اتاق زندگی میکنند به حساب نان خوردنشان خواهشان همه چیز امو یک اتاق است ولی چون ای بچه واقعا شوق استعداد داره در قسمت درس خواندن و امو توانمندی رو داره بعد ازی که کارش خلاص میشه میای و متابقی ازای فامل به خواب میره ولی ای بچه اگر تا نیمه های شب اتا نزدیک های صبح میشه و درس خوده میخانه و نتیجی ازی بلاخره به این میرسه که وقتی که امتحان میته در امتحان کانکور ای واقعا اول نمره به حساب امومی میشه در امتحان کانکور و ای از طرف رئیس جمهور هم مورد تقدیر قرار میگره و ای طیب افراد در هر حالت که باشند چی واسه داشته باشند چی نداشته باشند چون خودشان امو استعداد داره امو توانمندی رو داره و امو اشتیاق درس خواندن دارن در هر جایی که باشند در هر حالت که باشند خودم میکشند و امو استعداد که داره از او استفاده میکنه اما کسایی که واقعا توانمندی نداره نباید که ما اونا رو زیر فشار قرار بتیم نباید که ما اونا رو زیر فشار قرار بتیم نباید که اونا رو مقایسه بکنیم با کسایی که ذهن خوب دارن یا توانمندی زیادتر داره نباید که اونا رو امروز اونا مقایسه بکنیم که باید سازی شد که اونا یا دل سرد شد و یا دست به خودکشی بزنند و همه تو در امی زندگی سهر وقت که میخانیم میبینیم که سهر خودش سیزده ساله است و شاید در سنفه افت بوده باشه که ای دخترک وقت که نمرات خوب نمیگره یا اول نمره و دوم نمره نشده به خانم یایه واقعا میبینیم که افسردگی داره و وقت که به خانم یایه میبینیم راست در اتاقش میره وقت در موردش خاندیم داستانش در اتاق خودش میره و با خودش از تایی که میبینیم که خود با گلوله از تایی باشه میبینیم که چی فجایی روخ میده ما حتی شنیدیم که برادر کوچک خوهر خودش با تفنگچه میزنه بخاطر امی که مثل بازیچه فکر میکنه و فکر میکنه که ساختگی است و میتونه از او استفاده کنه پس از تمام کسایی که اسلحه دارن در خانایشان اول که به نظر من چیز خوبه نیست که در خانه داشته باشیم و باز هم کسایی میگه به عالمین محترم در جران مکتب و در جران که درست میدن اینا باید روحه بسیار حمضیستی را یا به حساب روحه مثل یک فامل در بین سنف باید ترویج بکنن شاگردارا نباید که به حساب یکی را بالا بهزنند و شاگرد دیگه را پایین به حساب بهزند و خود ازی باعث از یه که رقابت ناصالم در سنف بابار بیرند امی خود رقابت ناصالم بلاخره انجامش باید میرسه که بین شاگردا دشمنی و باعث کدورت و اقدا میشه و به این شکل والده اینا باید متوجه باشن که خداوان هر انسان را با استعداد مختلف با طاونمندی مختلف خلق کرده و ما نباید که فرزندهای خود را زیر فشار قرار بتیم بندازی به حساب زیر فشار قرار بتیم که اونا کدام رای بیرون رفت نمیبینن همینطوره زیر زندگی خود خاتمه بتند بله عمد شاید جان والده این باید با اطفال خود بگویند که تمام کوشش خود را درست خود بکنند بله اولا دومیشن تذکرش فایدی ندارد باوجود که تمام پدر مادرها دوست دارند که اولاد نمره و دوم نمره شود ولی اولادهای خود را باید تشویق کنند که بهترین طلاش خود را درست خود بکندند یا مردونی که چندم میشه فرق نمیکنند و کوشش کنند با اونو پیشانی باز با خوشی ار پارچه را که میارند اگر اول میشند دوم میشند سیوم میشند دوم میشند یا فقط کامیاب میشند باید اولاد خود را تشویق کنند و محبتشان کنند که اولادهای تو فکر نکنن که اگر من اول نمره یا دوم نمره نشدم دیگه پدر مادره ما را دوست ندارد یا به من اهمیت قائل نمیشه یا ارزشم کمتر میشه من فکر کنم که بسیار باید متوجه از ازیزهای خود باشیم کسایی را که اولادهای خود را که واقعا بخون جگر بزرگ می کنیم نکذاریم که با یک بحانی بمورات زندگی خود را خاتمه بتند و همیشه اولادهای خود را باید کمکشان بکنیم و تا همیشه برشان یادابری بکنیم از مسئولیت که در آینده اینا دقیبال خود دارن همیشه در مورد از او باید برشان گب بزنیم و فشار سر درس برشان نبیریم بلکه میتونیم از طریق غیر مستقیم اونا را وادهار بیستر بسازیم که احساس مسئولیت بکنن امو درسایی که در پیش رویشان هست اونا را باید درست بخوانن و این زمان صورت میگیره اگر شما امروز درس میخوانین و زحمت میکشین دقیقا شما در آینده یک زندگی موافق و پیروز میداشت باشین بخاطر که امروز شما خرد هستین ولی در آینده شما خرد نهی باشین شما به می شکل که امروز پدر مادر مسئولیت شما را داره در آینده شما به می شکل مسئولیت فرزندهای خود میداشت باشین و بخاطر ازی که اگر واقعا فرزندهای تانه دوست دارین و واقعا میخوانی که یک زندگی خوبه بر فرزندهای تان محیاب سازین بیترین وقتش امی است که امی وقت را که شما دارین از این استفاده درست بکنین تا در آینده فرزندهای تان بتانن درس خوب بخوانن در ایک فضای خوب و در ایک فضای آرام و سمیمی اونا بزرگ شوند و بتانن واقعا مزدر خدمت و بتانن واقعا مزدر خدمت برای مردم و جامعه خود شوند بله و شاید جان یک چیز دیگه که میخوایم بگویم اینسته که پدر مادران مسئول هستند که اولادهای خود را یاد بتند که اولادهایشان با امسنفیایشان با محبت باشند و همدیگر را تشویق کنند و اگر این کار را کنند من فکر کنم بسیار خوب میشه که اگر یک شاگر نمره پایینتر اگر دوستش یا امسنفیش او را تشویق میکنند و برش میگه دلداری میتش خیلی را من کمکت میکنم یا دفعه دگه نمره بیتر میگیری یک دوستی میان خود امی سنفا یا امسنفیا ایجاد میشند و اگر یاد بتیم که اولادهای ما در صنف در بیرو در مکتب امرای دوستا یکی دگر را کمک کنند تشویق کنند ای هم باعث میشه که کینه و دورت دور شوه و هم باعث میشه که دگر رقابت نکنند با هم بلکه هم دگر را کمک کنند که درسهای خود را بخونند خب فیربا جان بین که همراه با دوستان شنوده ای ما در این بخش از برنامه به سرود زیبا گوشت بتیم بسیار خوب شاید جان مرگت لنطو موت را برداشتی عیمسی شاه من بخوند مرا شستی برسلیب برسلیب جلجتا عشقت را ثابت کردی روز سیبا پس از مرگ خداوندم قیام کردی تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان و قیام کرد تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان و قیام کرد ای سا با مرگت لنک و موت را برداشتی ای مصیب شاه من با خونند مرا شستی بر سلیب جل جتا عشقت را ثابت کردی روز سه با پس از مرد خداوندم قیام کردی تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان و قیام کرد تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان و قیام کرد تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان و قیام کرد تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان و قیام کرد تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان و قیام کرد تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان و قیام کرد تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان و قیام کرد تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان و قیام کرد تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان و قیام کرد تمام شد مصیبه ارخوست از مردگان تمام شد تا برنامه دیگه شمایز را به خداوند پاک مصپاریم
۱۹ مه ۲۰۱۸
۲۳ ژوئن ۲۰۱۸
۲ ژوئن ۲۰۱۸
۲۸ آوریل ۲۰۱۸
۲۱ آوریل ۲۰۱۸
۱۴ آوریل ۲۰۱۸
۷ آوریل ۲۰۱۸
۲۴ مارس ۲۰۱۸