تثلیث: یک خدا یا سه خدا؟

یکی از پرسش‌های مهم که هموطنان ما می‌پرسند این است که آیا مسیحیان به سه خدا ایمان دارند؟

پاسخ مسیحیت روشن است: نخیر. مسیحیان به سه خدا ایمان ندارند، بلکه به خدای یگانه ایمان دارند و این خدا را در سه شخصِ پدر، پسر و روح‌ القدس می‌‌شناسند. این آموزه در الهیات مسیحی «تثلیث» نامیده می‌‌شود

برای درک بهتر این آموزه، باید میان دو مفهوم «ذات» و «شخص» تفاوت گذاشت. خدا از نظر ذات یکی است، اما در سه شخص وجود دارد: پدر، پسر و روح‌القدس. بنابراین، منظور این نیست که سه موجود الهی مستقل وجود دارند که در کنار یکدیگر سه خدا را تشکیل می‌‌دهند؛ بلکه یک ذات الهی در سه شخص متمایز وجود دارد

ایمان به یگانگی خدا، بخش اساسی ایمان مسیحی است. در کتاب تثنیه می‌‌خوانیم

ای اسرائیل، بشنو: خداوند، خدای ما خداوند یکتا و یگانه است.
تثنیه ۶: ۴

عیسای مسیح نیز همین اصل را تأیید می‌‌کند:

عیسی به او جواب داد: «اولین حکم چنین است: بشنو ای اسرائیل، خداوند، خدای ما یکتا و یگانه است
مرقس ۱۲: ۲۹

بنابراین، آموزه تثلیث به معنای کنار گذاشتن یگانگی خدا نیست؛ بلکه این آموزه باید در پرتو مجموعه تعالیم کتاب مقدس درباره پدر، پسر و روح‌القدس فهمیده شود

در عهد جدید، این سه به شکلی متمایز در کنار یکدیگر ذکر می‌‌شوند. برای مثال، عیسای مسیح به شاگردان خود می‌‌فرماید:  

«ایشان را به اسمِ پدر و پسر و روح‌القدس تعمید دهید» (متی ۲۸:۱۹)

پولس رسول می‌‌نویسد:

فیض عیسی مسیح خداوند، محبت خدا و مشارکت روح القدس با همۀ شما باد. آمین.
دوم قرنتیان ۱۳: ۱۳

این آیات نشان می‌‌دهند که پدر، پسر و روح‌القدس از یکدیگر متمایزند، اما در عین حال، بر یگانگی خدا تأکید می‌‌کند

در باره هویت عیسای مسیح ، مسیحیت نمی‌گوید یک انسان معمولی به خدا تبدیل شده است. بلکه کلمه الهی، در شخص عیسای مسیح، طبیعت انسانی را پذیرفت و انسان شد. در انجیل یوحنا نوشته شده است:

در ابتدا کلام بود. کلام با خدا بود و کلام خودِ خدا بود،
یوحنا ۱: ۱

و سپس می‌‌افزاید:

پس کلام جسم گشته بشکل انسان در میان ما جای گرفت. جلالش را دیدیم ـ شکوه و جلالی شایستۀ پسر یگانۀ پدر و پُر از فیض و راستی.
یوحنا ۱: ۱۴

بنابراین، عیسای مسیح صرفاً یک پیامبر یا انسان برگزیده نیست؛ بلکه همان «کلمه» است که در وجود انسانی آشکار شد. به همین دلیل، در انجیل متی نام «عمانوئیل»

یعنی « خدا با ما » بکار می‌رود.

در عین حال، مسیحیان میان پدر و پسر تمایز قائل‌اند. هنگامی که عیسای مسیح می‌‌گوید

«من و پدر یک هستیم » (یوحنا ۱۰:۳۰)

این سخن به معنای آن نیست که پدر و پسر یک شخص‌اند، بلکه به یگانگی آنان در ذات الهی اشاره دارد

روح‌القدس نیز نه یک خدای مستقل و نه صرفاً یک نیروی بی‌شخصیت است، بلکه شخص سوم تثلیث و دارای همان ذات الهی است

در داستان حنانیا، پطرس می‌‌گوید: «به روح‌القدس دروغ گفتی... به انسان دروغ نگفتی، بلکه به خدا» (اعمال ۵:۳-۴)

خداوند واحد است، اما در سه شخصیت یا اقنوم (پدر، پسر، و روح‌القدس) موجود است. این اقانیم از لحاظ جوهر و ماهیت یکی هستند و هیچ ‌گونه اختلاف یا تضادی در بین آنها وجود ندارد. به عبارت دیگر، این سه اقنوم در اراده و ذات یکی هستند، بنابراین هیچ اختلافی بین آنها ایجاد نمی‌شود

در مسیحیت، این مفهوم تثلیث یک راز الهی محسوب می‌‌شود که فراتر از درک کامل انسانی است، اما بر اساس تعالیم کتاب مقدس، هر سه اقنوم کاملاً هماهنگ و یگانه در عمل و ذات هستند.