A Hot Market for the Unlawful Sale of Dissertations in Afghanistan

  28 minutes

  19 October 2019

Autumn and winter are the seasons of preparation, presentation and defense of university dissertations in Afghanistan. Opportunities for higher education and the use of various sources of information, including books and the Internet, have increased greatly. Along with this, the "business" of illegally selling undergraduate and graduate theses has become commonplace.

Download

Programme Script / Lyrics

 Transcribed by AI

راڈیو صدای زندگی شنونده های عزیز سلام شما آواز ما را از راڈیو صدای زندگی می شنوید که هر صبح روه موجه کوتای 31 متر بند پهش می گردد رنگ زندگی شنونده های ارجومنت و بهشبه های برنامه رنگ زندگی سلاما و درودای ما و سائر کارکنان راڈیو صدای زندگی را بپذیرین یک آن آرزوی ماست که هر کدام شما عزیزا زندگی خوش و آرام را در پیش داشته باشین امید که از گزند روزگار ده امان باشین سلام و اترامات ما را بپذیرین شما را یک بار دیگه به برنامه این نوبت رنگ زندگی خوش آمدید می گیم خدا کنه که موضوع و داشته های برنامه طرف توجه و علاقه تان قرار بگیره بله آرزو می بریم دقایق را که با برنامه تان هستین آگنده از رحمت بی پایان خدای متعال شوین شنوده عزیز طور که شما از مختیبیات برنامه می دانین ما در برنامه رنگ زندگی در مورد مسائل اجتماعی و مسائل خانوادگی می پلدازیم دوست ها عزیز قسم که شما می دانین ار محصل که از بهانتون ویا دانشگاه ها فارغ می شن در آخر سال باید اونا تیزس یا منوگراف خود را باید نشته بکنن ولی متاسفانه دیگه و آخر می بینیم که بازار فروش منوگراف و تیزس گرم است نتانا در شهر کابل بلکه در سایر ولایتی که در او جا پهانتون ها ایجاد شده و معصلین مصروف درس و تعلیم استند خوب تبرکه شما می دانین جوانای کشور و خصوصا کسای که تعلیمات عالی دارند اینا کسای هستند که نقش معثر در قسمت رشد و انکشاف یک جامعه دارند خوب جوانای که اونا خودشان زحمت میکشند کار میکنند و منوگراف خود را یا تیزس خود را نشته میکنند واقعا قابل تحسین هستند و اینا کسایی می باشند که واقعا هر کاری که بر اونا سپرده می شه با اصن احسنش را انجام می تند و در کار خود موفق می باشند اما معصلین که به حساب روز خود را گم میکنند و اونا نمی تانند حتی منوگراف خود را نشته کرد بتانند چطور می تانیم که از اونا در جامعه استفاده بکنیم خوب دوستهای ازیز بیاین به مطلب که در این زمینه تحیه شده گوشت بدیم خزان و زمستان فصل های آمادگی تحیه و دفاع از پایان نامه های دانشگاهی در افغانستان هست در شرایط که فرصت های آموزش به سطح عالی و استفاده از منابع مختلف اطلاعاتی از جمله کتاب و انترنت در حال افضایش هست تجارت تیزیز های مقاتل لسانس و ماستری هم در بازار به یک عمر معمول تبدیل شده در کابل ده ها نفر هم میتوان پیدا کد که مصروف کار فروش پایان نامه یا تیزیز هستند این افراد از طریق صفحات تبلیغاتی شبکه های اجتماعی و نصب برگه های تبلیغاتیشان روی دیوارای شهر مشتری جزب میکنند خدمات از تایپ و تنظیم گرفته تا حتی تحقیق و نوشتن پایان نامه یا تیزیز به هزاران مشتری بیشترم نسخه از پیش آماده شده را در اختیار متقازیان قرار میتند محمد کوشانی که در کابل خدمات پایان نامه اراه میکنه میگه دانشجوی ها از کابل و چندین ولایت به اون مراجع میکنند آقای کوشانی میگه در هر دوری فراغت از هر ولایت دست کم بر ست مشتری پایان نامه یا تیزیز تحویل میته او بر تایپ کدن هر صفحه پایان نامه یا تیزیز از مشتریش پانزده افغانی میگیره اما بر تحییل هر نسخه کامل با توجه به موضوعی او از سه ازار افغانی تا پنج ازار افغانی دریافت میکنه در اعضای هر تیزیز یا پایان نامه دوری ماستری نیز از سیزده ازار افغانی تا هشده ازار افغانی دریافت میکنه جاوید که نام مستعارش است در ولایت فاریاب مسروف کار مشابه است او که خود همزمان دانشجو هم است میگه مونگرافا یا تیزیز ها را نظر به طوان مالی مشتریاش در اختیار اونا قرار میته وزارت تحصیلات عالی افغانستان میگه سالانه بین 50 تا 60 ازار نفر در مقته لیسانس از دانشگاه خصوصی و دولتی فارغ میشن برنامه ماستری هم با پوشش افتاد درشته در کابل، قندهار، بلخ، هرات و ننگرهار در دانشگاه دولتی و خصوصی فعال است به گفته وزارت تحصیلات عالی در حال آزر کم تر از 10 هزار دانشجو سرگرم فرا گیری مقته ماستری استن معاون سخنگوی وزارت تحصیلات عالی میگه دانشجویان متابق لواحه و وصول تحصیلی مکلف استن پایان نماهایشانه یا تیزیزهایشانه آماده بکنن آقای فرزان گفت، خرید و فروش تیزیز در هر سطحی که باشه نادرست، ناشایست و غیر قانونی است در امیال زهین کامور، آمر دیپارتمنت تاریخ دانشگده علوم اجتماعی دانشگاه برهان و دین ربانی در کابل در گفتگو با بی بی سی، ناشنایی دانشجویان برعوش تحقیق، ناتوانی در نوشتار و تولید متن و عدم توانایی در تنظیم پایان نما و یا تیزیز و کمبود منابع در دانشگاه ها را از دلائل امده مراجعه دانشجویان به خرید پایان نماها میدانه آمنه که اسم مستهارش است، دانشجوی یکی از دانشگاه دولتی در کابل پایان نامش خریده اوم مشکل تراشی استادان، کمبود کتابخانه میاری و زمان کافی و نبود امکانات و شرایط تحقیق دلیل تصمیمش به خرید منوگراف یا تیزیز انوان میکنه جاوید دفاریاب میگه مشتری هاییش بیشتر کسانه استن که به دلیل ای که نیم روز کار میکنن و نیم روز آموزش بر تحییه منوگراف یا تیزیز وقت کافی ندارن به گفته او برخی هم در تحییه منوگراف مشکل دارن زیرا از یک صوبه کتابخانه و کتاب فروشی دسترسی ندارن و از طرف دیگه عباهای کتابها برشان گران تمام میشه محمد کوشانی هم میگه مشتری هاییش یا کارمند دولت استن یا به کمپیوتر و منابع دیگه دسترسی ندارن زحین کامور باور داره پایان نامی موستری در افغانستان یک تجربه جدید و نسبت به دوره لسانس پیچیده است اما با او هم تیز سایی ساخته شده در خارج با تغییرات در اختیار مشتری ها قرار میگیرن ایو استاد دانشگاه میگه بیسیاری از منوگرافای 18 سال اخیر به نهوه در دانشگاه های مرکز و ولایت های مختلف افغانستان در گردش است و چندین بار مورد استفاده قرار گرفته به گفتی او اتا در نزد کمپیوتر کارا بانک منوگرافای آماده وجود داره او میگه دمیان ارزکنندگان پایان نامه کسان هم استند که سواد کافی ندارند اما نسخای آماده شده را میفروشند بر اساس لاحی وزارت تحصیلات عالی اگر دانشجوی روی یک موضوع در دانشگاه تحقیق کده باشه سی سال بعد فرد دیگه میتونه امو عنوان موضوع تحقیق پایان نامش انتخاب کنه اما ابزار یا سیستم که بتانه تقراری بودن تحقیق دانشگاهی ویا سرقت عدبی را تشخیص بتا وجود نداره آمنه که نام مستعارش است میگه فرهنگ خرید منوگراف را شمار از استادهای دانشگاه ها ترویج کردن او به بی بی سی گفت اگر اونا نخواهند معصل نمیتونه ای کار بکنه معصل منوگراف هم میخوره و استاد هم حق و حصه خودمیگیره ای دانشگاه میگه تصمیم داشت خودش پایان نام تحییق کنه اما بعدن تصمیم گرفت او را بخوره زیرا به گفته او به گونه میاری تحقیق شده و کسانی که میخورند نمره بیشتر میگیرند آمنه در مورد ای که چرا بعد از خرید منوگراف به استاد هم پول داده گفت چون رواد شده ما هم ای کار کدم به اشته هم که دانشجوی یک دانشگاه دولتی هست به بی بی سی گفت کسی جورت نمیکنه در ای مورد انتقاد کنه به نظر او مشکل در دانشگاه هم هست و زمینی که بیشتر استاد ها طرف دار شکایت دانشجوی ها نیستن شکایت در نظر هم گرفته نمیشه اما انیف فرزان معاون سخنگوی وزارت تحصیلات عالی گفت تا کنون به موارد بسیار جدی بر نخورده که نشان بده استاد ها چون این کار را می کنند آمنه میگه اگر خرید و فروش مونограф جرم پنداشته می شه باید پیگرد قانونی هم به دنبال داشته باشه وزارت تحصیلات عالی اما تا کنون برنامه یا روی کرد مشخص به جلوگیری از یا مبارزه با تجارت پایانامه تحصیلی نداره معاون سخنگوی وزارت گفت نیاز است تا چند مرجه مشخص روی یک لایه واضع و روشن کار کنند و اسوه نادای امنیتی و کشفی نیست در این زمینه تحقیق صورت بگیره زهین کامور میگه خرید مونограф با دانشجویان که خودشان تحقیق و آن را آماده می کنند صدمه می زنه زیرا مونوگراف هایی که خریداری می شند معمولن کامل ترند و نمره بیشتر نیست کسب می کنند با گفتی آقای کامور ادامه ای رواند پیامدهای چونکاهش عرضش نوشتن و تحقیق به انگیزگی دانشجویان نسبت به تحقیق، گسترش فقر اکدمیک، استعداد کشی و پخش اطلاعات نادرست و جعل تاریخی را در پی خواد داشت شنانده های ازیز شما برنامه رنگ زندگی را از راڈیو صدای زندگی می شنوید خوب جاها جان ما شما خوب مطلب شنویدیم واقعا جای بسار تعصف و جای تعصار است بخاطر ازی که در دیگه کشورا موضوع درس و تعلیم و تربیه از جایگاه بسار مهم برخوردار است و سطح روشت یک کشور نظر به درجه تحصیل و نظر به این که چقدر افرادی کشور تحصیل کرده است که چقدر اینا پیشرفته و انکشاف کردند بله کشور پیشرفتش در مو جوانایش است درموز که چطور جوانایشان درس می خوانند و چطور به حساب پانتون حلاس می کنند کسایی که پانتون خوب حلاس می کنند و نم رای عالی می گیرند کساییستن که زامت می کشند بله زامت می کشند به حساب از وقت خود استفاده درست و اقلانی می کنند و اگر در این زمینه توجه نمی شه بران کشور به کدوم طرف می ره در کشور های دیگه وقتی که می بینید جوانا را چقدر درس می خوانند چقدر زامت می کشند درست است که فشارای روحی زیاد است سرشان فشارای روحی زیاد است درس زیاد است مشکلات زیاد است ولی مجبور استن که باید درس خود را درست بخوانند تا امتیان درست بتند و داخل اگر مسئله ماستری است یا نوشت کردن تیسس است و تمام چیز مجبور استن ار شخص خودش زامت بکشند بله بخاطر از اینکه کسی که در مورشته که تحصیل کرده و می خواهد اموزوی رو که می خواهد سرزو تحقیق بکنه و باید برد با کتاب خانه یا برد کتاب های یک کسای که در زمینه معلومات دارند امروز دونا بشیند و صحبت بکند و معلومات برخواد جمع کرده برد تا اگر به حساب لسانس درست می خواند باید منوگراف خود رو تیاب بکند اگر به حساب ماستری می خواند باید تیزس خود رو نوشته بکند و فرق بین منوگراف و تیزس کاملا فرق می کند و وقته که ما شما می بینیم در این خبر که از جمعه از او یکی محمد کوشانی بدون ترس و بدون از اینکه فکر از این رو بکند شاید کار رو می کند کاملا غلط است به نقص جامعه و به خصوص نقص علم و دانش کشور است و ارجای ایلانهای خود رو نصب کرده هست که من میتونم شما رو کمک بکنم در قسمت تایب منوگراف یا تیزستان یا در قسمت تحیه تیزست در حال که خود این آدم ایجکاره است ولی خودش به حساب کار می کند که به حساب غیر مستقیم زربی است که دریشه علم و دانش کشور می زند شاید جان تنهای شخص رو در بارش شنیدیم یا یک دو نفر رو به حساب در بارش این مسئله بسیار عباد گسترده داره و زیاد مردم است که متحصفانه این کار رو می کند و یکی از شاگردان می گه که من مجبور است که من باید این کار رو بکنم اگر من خودم بیشتم زحمت بکشم شاید اوستاد او رو قبول نکنه و اونا میگن که غیر مستقیم اونا میگن که غیر مستقیم اوستاد هم در این زمینه دست دارد بخوادر از اینکه زمان رو کنار کسایی که دپلوم می خورند یا به حساب منографی یا تیزی خود رو می خورند اوستاد هم غیر مستقیم حق خود رو می گیرند و در پولیز می بینیم که کسی که فارغ می شه طوان نوستندگی رو ندارد کسی که فاکلتا می خواند ترقیق می کند او باید بلد باشد که و چی شکل باید بینویسد ای بسیار عمده هست خب سنده گرفتی سنده گرفتی فارغ شدی میره یک جای مقرر می شی اوژه چی می کنی؟ دقیقا من یک چی ساده رو می مثال بدم مثلا اگر ما شما یک کسی بیبینیم که به حایت گلکوری کنه من به حساب ساده مثال بسیار ساده میگم و یاد نداشته باشه که حشت درست سر حشت بانه اما که چی رقم حشت بافت بده خانه را که درست می کنه خانه نمی باشه که امو دیوالش اول راست نمی باشه و خانه از که چپه می شه یا اگر حیات را بگوییم یک کسی مثلا حیاتی می کنه درست لباس درست راست نتانه بودوزه او لباس در جان شخص جای نمی شه بنان بردرد بخور نیست و اماطور کسایی که اینجا می آیند و تحصیل می کنند این کسایی که تحصیل می کنند باید واقعا جامعه را بر پیشرفت آماده بسازند باید حدمت های بسیار کلانه را بر جامعه کنند گفتم اگر یک حیات نتانه که لباس را درست کنه در جان یک شخص جای نمی شه لباس و اماطور اگر یک کسی که باید پانتون خانده و می خواهی مردم را حدمت کنه و باید تیسیس را درست نداره شما چطور می کنیم یک کسی که بیسواد است بیاریمش که یک استاد شوه یک کسی که خودش نوشت کرده نمیتونه چطور میتونه خدمت کنه واقعا یک مشکل بسیار بزرگ را دستو پنجا نرمی کنیم تمام جامعه ما ما فکر می کنیم که این به یک تحول بسیار امیق همجانبه ضرورت داره سیستوم کاملا نا باید تغییر بتند در از کسمی که ما شما شنیدیم تقریبا بعد از سی سال امو موضوعی را که یک شاگرد مثلا سی سال پیش سرش تحقیقات کرده بود منوگرافیا تیسیس خود را نوشت کرده بود بعد از سی سال میتونه که یک شاگرد دیگر در این موضوع میتونه تحقیقات بکنه خود از این شرایط برای این مساعد می سازه شاگرد که میخوای امو را سرش تحقیق بکنه بدون از این که تحقیق بکنه میخوای امو را دفع میکنه در حال که اگر از چوقت از امو منوگرافیا تیسیس کم خارشتر اگر از اون سوال شده شاید اون اصلا نفهمه که سوال چی است و بسیاری از محصیلین و مردم میگن که اصدادای که در پا هندتون فکرده ها چی در شخصی و چی در دولتی اینا تدریس میکنند اصدادشان از امو نوتهایی که تقریبا سی یا چل سال پیش اینا خودشان شاگرد بودند و اصدادایی که واقعا در اون زمان همه شان اصدادای بسیار ورزیده و قابل احترام بودند اما درس میخواندند سرخود زحمت میکشیدند و به صحب لکچر تیم میکردند و امو در سایر که چل سال یا سی سال پیش بوده امو نوتها را فیلم امو بر شاگردهای خود میتند و مجبور استند امی لکچر یا نوت را که سی سال یا چل سال پیش خود اصداد گرفته بود شاگردها مجبور میسازد که او را به حساب ازیاد کند به حساب ما شما میگم میخانی و او را باید حرف با حرف باید او را ازیاد بکند تا ملم بر از او نمره پوره و کامله برش بده پس امیدوار استم که مسئولین محترم وزارت تحصیلات علی و خصوصا اکادیم اولوم در این زمینه باید اونا پیش قدم شووند و واقعا پلان را جور بکنند که امی سیستم را تغییر بتند تا باعث تشویق شاگرده شود بخاطر از اگر به این شکل سیستم پیش میرد این باعث استعداد کشی در بین معصیلین میشد دقیقه معصیلین هستند که واقعا درس میخانند زحمت میکشند وظیفهی که برشون سپرده میشد یا زمان نوشتن منوگرافشان اونا درس میخانند اما شاگرده هایی که به حساب آمدند صرف سند کار دارند این افراد باعثزی میشد که باعث بدبختی از اونا هم میشد و ابتکار از بین میبرد پشتکار از بین میبرد و کسی هایی که درس میخاند باعث دلسردی از اونا میشد و در این وقت اینجا میگه کسای هم که زحمت میکشند و خودشان نوشت نمیکنند او قابل قبول استاده و استاده هم میخانند که اونا به حساب منوگراف یا باعث و تشویق میکند که شاگرده ها بخرند او و بیارند تقدیم کنند فکر میکنم این مسئله هم باران بسیار کلان هست من نمیدونم چطوری شروع شده امتحان که شنیده میگه آمل تجارت خود استاده هست ما نمیدونم ولی امیدوار هستیم این مسئله هم تغییر کند و امیدوار هستیم که واقعا در این زمینه توجه جدید صورت بگرد سرنوشت مملکت سرنوشت نسل آینده مدرست این کدام دفتر نیست یا کدام فساد اداری نیست که بگویم خیلی این را خورد در آینده این کار نکند ولی اگر به حساب خشت اول اگر کچ مانده شد تا آخری کچ میرود وقتی که تحصیل کرده ما به حساب درس خانده ما با فساد به حساب تعداب خود را بگذارد پس از مردم آدی ما چی گلد داشته باشیم خواست ما از اونا چی باشه بله ما شما در باری قشر تحصیل کرده فیلن صحبت می کنیم ما در باری مردم آدی گفت نمی زنیم این قشر تحصیل کرده ماست که واقعا تمام چشم امید کشور به طرف امید جوان های ماست به طرف امید تحصیل کرده ماست با امیدوارستم که تمام چیز تنعیر کنه راست میگن امیدوارستم که اوصادهای محترم و ماسرین محترم دیری زمین را توجه بکند در پشت کار داشته باشند به دروغ و تقلب چیز جور نمیشه بله شاید جان کلام حدا برم و شما میگد اگر امثال سليمان نبی را بخونیم امثال سلیمان نبی فصل یوزده وام خداون از تقلب نفرد دارد اما از صداقت حشنود میشود وقتی که ما میگیم خداون از تقلب نفرد دارد ما نباید تقلب کنیم چرا؟ چرا به حطه که وقتی که از تقلب نفرد دارد کسی که تقلب میکنم مورد نفرد میتونه قرار بگیرند و حدا نکنه که شما عزیزا جوانای عزیز ما نسل تحصیل کرده ایم و شما مورد نفرد قرار بگیرند همکارتان و همهدتان و یک فاجه دیگر باز برای وطن بار بیارید ما دعا میکنیم که تمام شما عزیزا صداقت داشته باشید تا خداوند هم از شما حشنود باشد کاملا و اگر ما شما دقیق بکنیم خود موضوع صداقت واقعا باعث سربلندی انسان میشه باعث خشنودی و باعث راحتی ویجدان آدم میباشه و اگر با تقلب همیشه سرکار داشته باشه باعث بدبختی انسان میشه و بلاخره به حساب چلا و صاف از آو بیرون میشه و باعث بدبختی و نامبدی انسان میشه به امی شکل اگر ما شما با کتاب امثال سلیمان نبی نگاه بکنیم در فصل بیست آیت بیست سه میگه که خداوند از اشخاص که در معامله از ترازو و حوضان تقلبی کار میگرند متنفر است پس میبینیم که خداوند واقعا از تقلب از ساختکاری نفرد داره به امی شکل اگر ما شما بینیم بسیاری از دکاندارهای ما متاسفانه که با موضوعات حرام عادت کردن چقدر مردم بازی و فریب میده و امی کار که محسیلین و اصادا میکار میکنند آین موضوع است آین تقلب است و آین فریبکاری است که به حساب در جان مردم و خاک زدن در چشم مردم است چشم محسیلین مخترم و اصادان مخترم شما به حساب گلای سرسهبت جامعه استین چشم امید جامعه به طرف شما است شما کسایستن که آینده کشور را میسازین شما کسایستن که چراغ در کشور روشن میسازین بنان امیدوار استیم که از تمام محسیلین مخترم در هر پهندتون و فاکورتا و دانشگاهی هستین با مسئولیت درست بخانید با پشتکار درست بخانید و فکر بکنین که هر کدام شما باید ایواز دو شاگر درست بخانید اگر شما زحمت میکشین درست شما آینده سازانی کشور استین و شما باعث افتخار خود و باعث افتخار مردمتان میشین خوب جاها جان بین که دیگه قسمت از برنامه امرا با دوست های شنوده ما به سرود گوش بدیم بله شاه جان بین که به سرود گوش بدیم استاد شبید ای مومنان با پشت روی پیروز مندان نه ترسید ای فرزندان چون خداون با ماست استاد شبید ای مومنان با پشت روی پیروز مندان نه ترسید ای فرزندان چون خداون با ماست حافظ ها شیکاز خوران قلعه ها ویران شبان دولتی تو بیاید ای شاه من ایسان استاد شبید ای مومنان با پشت روی پیروز مندان نه ترسید ای فرزندان چون خداون با ماست استاد شبید ای مومنان با پشت روی پیروز مندان نه ترسید ای فرزندان چون خداون با ماست حافظ ها شیکاز خوران قلعه ها ویران شبان دولتی تو بیاید ای شاه من ایسان استاد شبید ای مومنان با پشت روی پیروز مندان نه ترسید ای فرزندان چون خداون با ماست استاد شبید ای مومنان با پشت روی پیروز مندان نه ترسید ای فرزندان چون خداون با ماست حافظ ها شیکاز خوران قلعه ها ویران شبان دولتی تو بیاید ای شاه من ایسان حافظ ها شیکاز خوران قلعه ها ویران شبان دولتی تو بیاید ای شاه من ایسان دولتی تو بیاید ای شاه من ایسان دولتی تو بیاید ای شاه من ایسان