تلویزیون نه تنها برای سرگرمی، بلکه وسیله ی است برای فراگیری علم و دانش نیز

  ۲۹ دقیقه

  ۲۱ نُوامبر ۲۰۲۶

وقتی خشونت و ریا در یک جامعه رواج پیدا کند، بعد از مدتی همان خشونت و ریاکاری برای مردم یک امر عادی و روزمره می‌شود. چنانکه بعد از مدتی عده ای همین خشونت و ریا را منحیث یک امر عادی بی چون و چرا می‌پذیرند و عده دیگری آنرا نصیب و تقدیر شان می‌پندارند. بیایید مانند این دو زنی که شما لحظات پیش گفتگوی آنها را می‌شنیدید، وظیفه اخلاقی خود را نسبت به خود و کودکان و جامعه خویش انجام بدهیم و به هر طریق ممکن راه‌های تعلیم و تربیه سالم کودکان خویش را بیابیم!

دانلود

متن برنامه / متن سرود

راڈیو صدای زندگی شنوندگان عزیز، شما آوازمارا از راڈیو صدای زندگی می‌‌شنوید که هر صبح روی موج کوتای ۴۱ متر بند پهش می‌‌گردد. داستان‌های دنبال دار شنونده عزیز و پاکتینت، سلام‌ها و دروت‌های بپایان ما و سایر امکاران ما را پذیره شوید. امیدوارم لحظه‌های را که با ما استید از فیض و برکات خداوند انباشته شوید.


شما را به چهاردومین بخش درامه راڈیوی این نوبت خش یعنی رهایی که بر اساس واقعیت‌های جامعه ما تحییف شده خوشامدید می‌‌گویم. داستان گران ارچ، اما انطور که می‌‌دانید ما در این سلسله برنامه‌ها از مشکلات و مسائل زن‌ها و دختران در جامعه خش با شما صحبت می‌‌کنیم. امچنان سعی خواهیم کرد تا از آن چی که در زندگی روزمرای آنها می‌‌گذرد مطالب را خدمت شما تقدیم نماییم.


شنونده‌های عزیز، در این برنامه سر با یک روستای درفتادای وطن می‌‌زنیم و در دل دو زن روستایی را می‌‌شنامیم. شما می‌‌دانید که در روستا و قریه‌های ما به علت عدم توسع متوازن، خانواده‌ها به ویژه زنها و دختران مسائل و مشکلات فراوانه را تحمل می‌‌کنند. زیرا در بعض از روستاها و قریه‌های ما مکتب برای دختران وجود ندارد و یا بنابرار رسم و رواجهای فرسوده جلب تعلیم و تربیه صالم دختران را گرفتند و با آنها اجازه نمی دهند که از ایچ طریق باکاروان تمدن انسانی املا گردند.


شما در این برنامه با تلاشقه مادر یک خانواده روستایی و مشکلات فراوان و آشنا خواهد شد. بیاید با اتفاق هم مطالب را که در این برنامه مطرم می‌‌شود بشنویم و لحظات در امان مورد بیندشیم.


بی بی گل خوارد کجا می‌‌ری؟ بیاید یک دقیقه در این پیتاو بشی. بیاید یک دقیقه در این پیتاو بشی. بیاید یک دقیقه در این پیتاو بشی. بیاید یک دقیقه در این پیتاو بشی. بیاید یک دقیقه در این پیتاو بشی. بیاید یک دقیقه در این پیتاو بشی. بیاید یک دقیقه در این پیتاو بشی. بیاید یک دقیقه در این پیتاو بشی.


این گب بین ما تو باشه. به کسی چیز نگوید. یکان شو بچه این پتکی یکان فلم اندی از کدوم جای پیدا می‌‌کنه. خانه میره وره. دخترها پرده را کش می‌‌کنن، می‌‌شینن و فلم سایه می‌‌کنن. این چیکار است که بچه ایت می‌‌کنه خوارک؟ اگر خبر شوند، روزگارتان را خراب می‌‌کنند. فکرت باشه. اینه کسی خبر نمیشه. من خب فقط به تو گفتم. من خب به کسی دیگر نگفتیم. این گب پیش خود ما و تو باشه. این گب را تو پیش خود نگاه کن. روش کنی که این گب از دانت پیش بابای اولادات نبرایه. خاطره جمع باشه. دان من قلف است.


این را بگو که در تلویزون شما دگه کدام چیزا را نشان میده یا نه؟ آهان، دگه چیزا هم از در تلویزون. کسی را نگویی خب؟ ما هم در اول مثل تو خیال می‌‌کدم که هر تلویزون تنها یک جایه می‌‌گیره. مگرم بچه هم در پشت بامخانه یک آنتن شنده که دو سه تلویزون دیگر هم مافت رایگان می‌‌گیره. وی، چقدر خوب. من این گفت را نمیدونم.


آهان، بی بیگل جان بان که یک گفت دیگر را برات بگویم. دختر هم روز یک ساعت دو ساعت که از کار بی کار میشن پیش تلویزیون می‌‌شینند. چیزایی را یاد می‌‌گیرند. چی را یاد می‌‌گیرند؟ درسای مکتب خود در تلویزیون بیخوانند؟ من شنیده ایم که در یکان تلویزون به دخترها درسای مکتب داده میشه. راستش پرسان کنی خوارق، من خبر ندارم. مردم میگن که چیزایی مثل درس مکتب هم بر دخترها هست. مگرم من صحیح هیچ خبر ندارم دیگر.


همه کم می‌‌فهمم که دخترهاییم در تلویزیون پخت پز و خیاتی و از ایمه کبیل چیزا را یاد می‌‌گیرند. حقلشان زیاد شده هست. من همه بچه‌های ما زیاد ندارم خوارق. هر دوشان مکتب می‌‌رند. چیز شاید یاد می‌‌گیرند. مگرم چی کنم که دخترهاییم کرکور مثل ما بی سوات می‌‌مانند خوارق؟ من میگم تو که بابای اولادهاییم گفت بزن که با نکه یک تلویزیون در خانت بخری و بیاری. هم ساتر خودت که هر دو دختر تیر میشه هم یکان چیز خوبه از پروگرام‌های خوب تلویزیون یاد می‌‌گیرین که به درد زندگیتان باخره.


تو چی میگی گلمه که خواه؟ که بابای اولادهاییم گفت زده نمیشه. یک رادیو قدیمی در خانه داشتیم خوارق. خوان. من او را از خانه بابای ما آورده بودم. یک روز در ست ترس و لرس سیمش در برق زدم. کته اولادها ساز گوش کردیم خوارق. که بابای اولادها بی خبر خانه آمد. خوان. من را که دید ساز گوش می‌‌کنم غال مغال انداخت پرسان نکنم.


سیم رادیو را کشید. سبایش برد. او را در بازار فروخت. بی. سیکتون. آه آه آه. داغ همو رادیو هنوز در دلم ماندم. ایش. راست میگی. چند سال پیش یکان وقت که دلم تنگ میشد. همو رادیو گکر خوب می‌‌کدم. فاز میشه دیدم. که او را اولادها از رویم گرفت خوارق. اگه از من می‌‌شنویی بی بی گل جان خوارق. خوب نیست که از دنیا بی خبر بانی. یا یک رادیو خرطرق پیدا کن. خبر‌ها را گوش کن. یا یک تلویزیون بخون. کاش که در دسته مامی.


آه. تو هم راست میگی. مگرم وقت که بابه اولادهایت خانه نیست. یا وقت که از کار بیکار شدی. به دخترهایت بیشید تلویزیون سیر کن. عجب روزگار شده. مردم دنیا در کجا رسیدن؟ ما مردم انوز در کجا هستیم؟ از من می‌‌شنویی. یک دفعه که بابه اولادهایت گفت بزن. شاید تغییر کده باشه. شاید دلش به حال روز شما بسوزه.


ای خوارق. بیفایده هست. تو بابه اولادهای من نمیشنسی. زایدش یک رقم هست. باطنش دگه رقم هست. من برم که در کار و بار خانه برسم دگه زیاد گفت زده. مادر، کته خاله گلمکه ای در پیتاو چی می‌‌گفتی؟ تو در کجا بودی بچه ایم؟ من از اونو خانه می‌‌آمدم، دیدم پالیش چشته بودی. هیچ بچه، خاله گلمکه ای قصه می‌‌گفت که اولاداش ار شو در خانه تلویزیون سایی می‌‌کند.


آهان. راست میگه، تمام همسایه در خانه شان تلویزیون دارند. تنها ما نداریم. از امو وقت که برد در قریه ما آمده، همسایه کلشان رفتند تلویزیون خریدند. تنها ما نداریم. کاش که ما هم می‌‌داشتیم. بابیت نمی مانه خانه جان بچه. اگر نی وقت یک تلویزیون یا یک راڈیو گکه برتون می‌‌خریدم من خب. نمی مانه، اگر تو کتش گفت بزنی، برش بگو که ما هم خوش داریم تلویزیون سل کنیم.


برش بگو کل همسایه تلویزیون دارند. یک چیز برش بگو، خودت می‌‌فهمی چی رقم کتش گفت بزنی. ای بچه، من در چرت خوارهایت هستم که بیخبر از دنیا می‌‌مانند. دخترهای گلمکه‌های مکتب خوندند. آنها از تلویزیون آشپزی، خیاتی را یاد می‌‌گیرند. چیزهای دگر را در تلویزیون سعی می‌‌کنند و از دنیا با خبر می‌‌شند. مگرم خوارکای بچاری تو در خانه ماندند. از دنیا بیخبر هستند.


خب، گفتم که تبابیم گفت بزند. شاید بره یک تلویزیون بر ما بخرند. فکر نکنم بچهم، شش ماه پیش یک دفعه دورانداخته برش گفتم. نگفت که نمی خرد. با نکرد، پیسه ندارد. شاید پیسه نداشته باشند. مگرم تو خود داری؟ حال ما از کجا کردم بچهم؟


ببین مادر، دو سال هست که در غولت ما هر روز یک چیز مندازیم. غولت بهش که نان، پیسهش همه قبیل میشه که یک تلویزیون مستمال بخریم. اینالا بابایم خانم یاید. یک دفعه کتش گفت بزن. این بیچی میگه. خود تواله بان. بان که بیایید یک دفعه. مانده نخوشی؟ چرا دیر کردی؟ مشتوک‌ها کجا هستند؟ خان جان کجا هست؟ همه گیشان در او خانه دیگه هستند. افتوار سر صفه ماندیم. توست روی تا بشوی.


بعد ستخان عوار می‌‌کنم. خوب، سه ایست. صدای خبراز کدام خانه می‌‌اید؟ گفتی صدای خبراز کجا می‌‌اید؟ اولادای گلمکه خبرارو می‌‌شنوند. روی پاک در کجا هست که روی من خوش کنم؟ این همه. روی تا پاک کن. نکه تلویزیون خریدن. چطور؟ تو ایچ خبر نداری. آل خود هر خانه قریه یک تلویزیون هست.


همه گی هر شاهد تلویزیون سعی می‌‌کند. از دنیا با خبر میشه. از دنیا با خبر میشه. خان جان بچه ایت ار روز خبرهای راست و دروغه از بچه‌های همسایه می‌‌شنوه. اگر خود ما در خانه تلویزیون داشته باشیم. همه گی ما از همه چیز با خبر می‌‌شیم.


این چی گفته هست که تو این شاهد می‌‌زنی؟ اک نفر برد گفتم که تلویزیون اولاد‌ها را بیراه می‌‌کند. چشم صفیت می‌‌شند. سلکدن تلویزیون کار شیطانی هست. خوب نیست. تو عجب گفت می‌‌زنی؟ اگر سلکدن تلویزیون کار شیطانی هست. خیلی چرا وقت در خانه در بازار ساعتا که رفیقای راڈیو گوش می‌‌کنی؟ یا از تلویزیون ساعتا گفتی رفیقای را بشنویی؟


اگر تلویزیون دیدن کار شیطانی هست. خیلی چرا در تلویزیون یکان تا میای وز و نصیت می‌‌کنه؟ مالم داره که وز و نصیت می‌‌کنه؟ که مردم بشنوون. نگوه که تلویزیون یک چیز شیطانی هست. ودیگه گفت هست. من همه قرار می‌‌فهم که دیدن تلویزیون مردم از راه برا میدم.


این گفت تو میگی؟ من خب از دان کسی دگه اسم نشمی دیم تا حالا. اوووووووووو. وزن تو چخه گفت می‌‌زنی؟ گوشنه و توشنه آمده ایم. بان که یک نقوبه نان بخورم. توکت خود چرد بزن. اگه اولادای ما مثل دگه همسایا خبرا را گوش کنن؟ اگر اولادای ما یکان چیز خوب از تلویزون یاد بگیرند، از دنیا با خبر شوند، چی نقص داره؟ هیچ نقص نمی کند.


خیلی برو برشان از بازار قریه یک تلویزیونک بخورد. بیار خانه. تو چه میگی وازن؟ من خب پیسه ندارم. این گفت نزن. تو خب پیسه داری که هر افته با موبایلت کردت بخوری. چطور پیسه یک تلویزیزون خونه را نداری؟ قیمت باز خوب نیست. من خب پیسه ندارم که ندارم. اگر می‌‌داشتم برتان می‌‌خریدم. من در غلق اولادا یک چیز پیسه جمع کردیم. کت امو پیسه میرم، یک تلویزیزونک از بازار می‌‌خورم اگر جازیت باشه.


من تو را چی بگویم؟ مگرم یادت باشه که اگر تو یا اولادا بغیر از خبرا یا ترانه یا بیدای بدون موزیک یا یک چیز دیگر را دیدین یا شنیدین بدون که من موزیک تلویزیزونتان را می‌‌شکننم. یادت باشه. من خوش ندارم که اولادایم بیراشون و از شطه برایم.


بی بی گل جان دینا شاو در خانه ایتان چی گفت بود؟ باز گل مقال بابی اولادایت بلند شده بود. گل مکی، تو چون از من پرسانت می‌‌کنی؟ خودت از همه چیز خبر داری؟ از چی خبر دارم؟ همه که خبر شدم که امروز صبح اولادا پرخچای یک تلویزیون را در کوچه دیده بودن. کسی برم گفت که بابی اولادایت تلویزیون را که تو برای اولادایت خریده بودی شکستانده و پرخچایش پرانده.


چی بگویم؟ یک عفته پیش به اجازه خودش گولک اولادا را شکستاندم. رفتم با اولادا یک تلویزیون که کنه خریدم خورد. خونه خونه. اولادا خوش شده بودن که هیچ پرسانت نکنند. آه دیگه. بعض روزا که اولادا بیکار می‌‌شدند، تلویزیون سعی می‌‌کنند تفلکا. مگرم شهو که او خانه می‌‌آمد، اولادا از درست تلویزیون را گل می‌‌کندند.


هر شهو او از اولادا پرسان می‌‌کند که در تلویزیون چی دیدید؟ اولادا برش می‌‌گفت بغیر از خبرهاییچیز سعی نکدیم. پدر جان، مثل هر شهو ساتا در یک گوشم می‌‌ششد، در موبایل خود ساز و آواز سعی می‌‌کند یا کتر کدام تا ساتا گب می‌‌زد. خان. دیروز دیگر، اولادا در تلویزیون چیشته بودند. کدام فلمه در تلویزیون سعی می‌‌کندند تفلکا.


خان. من در کار خانه مصروف بودم. که شام شد، اولادا یادشان رفته بود که وقت آمدن بابهشان شده. اولادا همه طرف تلویزیون سعی می‌‌کندند که بی خبر بابه اولادا دروازه رو آواز کرد، داخل خانه شد. سرما غالمغال انداخت که در این خانه چی گبه است؟ چرا اولادا در تلویزیون فلم سعی می‌‌کند؟


من به آرامی برش گفتم، اینکه در جیب هر کدام شما یک موبایل هست، تو هر ساتر در موبایلت فلم و ساز و آواز و سدا چیزهای درسته می‌‌کنید. اگر اولادای ما یک فلم خوبه در تلویزیون دیدند، چی عیب دارد؟ همین گفتم که از جایش خیست تلویزیون ورد داشت از ارسی در کوچن داخل.


بعد از اون، تا که می‌‌تانست، من رو زیر مشت و لغت گرفت خواهرم. وی بی چرا؟ اینی زندگی ما، گل مکن خواهرم. آدم چی ببویه، بی بی گل جان خوارک؟ ما رو می‌‌گند در تلویزیون فلم سعی نکنین، مگرم خودشان چی نیست که در موبایلشان سعی نمی کنند.


بی بی گل جان خوارکم، اگر از من می‌‌شنوی، نمان که دخترهایت کر و کر کلان شوند. آره که با بی اولادهایت نمی ماند، دخترهایت از تلویزیون چیزی یاد بگیرند، یک کاری کن که خدا کنند. من انوز کتابهای مکتب دخترهای ما در خانه نگاه کده ایم.


امو کتابها رو برات می‌‌آروند. دخترهایت رو بتی که بخانند. اگه خانده نتانستن، پیش دخترهای من رو آنشان کن که برشان سبق بتند. ای خواه اصل کار هست. کاش که تو ای کار کنی. من ای کارم می‌‌کنم خوارک. انی امروز کتابهای مکتب دخترهای ما از زیرخانه پیدا می‌‌کنم. برات می‌‌آروم.


خیر بی بی گل. یک دخترت خود تا سنف شش مکتب خونده. او خودش می‌‌تونه کتابای سنف افت مکتب بخونه. بر دختر خردت که هیچ مکتب نرفته، کتابای سنف اول مکتب برت می‌‌تون که دختر کلانت درس بتش و سبق بتش. همه که بی سواد کلان نشن، خوب میشه.


داینده اگه یک لاوی دوکان یا یک خط خش قوم خونده بتونن، کلان گبه است. باز اگه دخترهای در درس خوندن کدام مشکلات یا مشکل پیدا کردن، خانی ما روانشان کن که دخترهای ما برشان سبق بتا. هی، هی، ما آرزو داشتم که یک دخترم داکتر شوه، بچهیم مثل بچه قمرگل انجینیر شوه، آلما این آرزو رو در گر خود بردم خورک.


دی خورکم، یپار نزن، اگه پدر و مادر بخوای اولادایشان با سواد کلان شوه، اگه بخوای داینده یک کار شوه، اطمان یک راه پیدا میشه که درس بخوانن خوارجان. تو دمنخت کتاب هایی را که ما برات می‌‌تون بر دخترهایت بتی، اگه کار تشویق کن، دلداری بتیشان، بزندگی و می‌‌دوار بسازشان، کمکشان کن که درس بخوانن، اگه خواست خدا باشه داینده یکی از دخترهایت اطمان بخیر داکتر خواد شد.


اصل گفتی است که تو باید غم درس و تعلیم شانه از امیال بخورید. ما خواه نمیخواییم که دخترهای مثل ما کرکور بیخبر از دنیا کلان شود. یادته است، وقت خوارزادیم در جای افتید، در قریه ما یک داکتر زن نبود که او بچه را رتدابی کنه، ما او را در شارع هم رسانده نتانستیم.


آه، راست مگیر. از امو وقت که او خدا بیامرز مرد، هر روز آرزو می‌‌کدم که یکی از دخترهاییم داکتر شود که در قریه زن‌ها را تدابی کنه خوارز. آه، همطوری که گفتم برات، با آرزویت می‌‌رسی اگر از امیال در چرت درس و تعلیم دخترهایت باشی.


خوارجان، دیروز ما در کلینیک ولسوالی رفته بدم. امو دختره که نرس بود که در او جا کار میکد، اون امو نبود. ایچطور خاطر شد؟ آخورد، اگر داکترهای مرد ما را مای نکنه، گور ایمان ما خب می‌‌سوزن؟ آه، یه طرح خواهست. خو دگه بی بی گل جان خوار، گفت زیاد است. من برم که غم دیگ و کاسی شوه بخورم. باز امو کتابهای مکتبه بر اولادهایت می‌‌ارم.


خیلی ببینی خوارج، خیلی من امیدوارم...


شندگان مهربان، خوش آمدیم به برنامه این نوبت ما که به شکل درامه رادیوی تحییش شده گوش دادید. دستانی عزیز، شما گفتگوی دو زن رستایی وطن ما را شنیدید و با مشکلات روزمره ای آنها بیشتر اشناس شدید.


شننده‌های گرامی، وقت خشونت و ریا در یک جامعه رواش پیدا کند، بعد از مدت امنخشونت و ریاکاری برای مردم یک عمر عادی و روزمره می‌‌شود. چناب که بعد از مدت ادای همین خشونت و ریا را منحیص یک عمر عادی به چون و چرا می‌‌پذیرند و ادای دیگر آن را نصیب و تقدیرشان می‌‌پذیرد.


دستان مهربان، بیایید منند ای دو زن که شما لحظات پیش گفتگوی آنها را می‌‌شنیدید وظیفه اخلاقی خود را نصبت بخواد کدکان و جامعه خیش انجام بدهیم. و به هر طریق ممکن راهای تعلیم و تربیه صالم کدکان خیش را بیا بیامیم.


کلام خدا در این مورد می‌‌فرماید. بردنبال تحصیل دانش برو و عقل و فهم پیدا کن. آنچه می‌‌گویم فراموش مکن و از آن سرپیچی منما. حکمت را از دست مده تا ترا محافظت نماید. آن را دوست بداریم. و او نگهدار تو خواهد بود.


خوب دوستان عزیز، آن چی را در این برنامه شنیدید، در مورد آن خوب فکر و تعمق کند. تا برنامه آینده شما عزیزان شنونده را به خدایی که منبعی حیات هست می‌‌سپاریم.


موسیقی


موسیقی دوست دارم خالق ما خالق ما از تو هستم شکر خدا دوست دارم خالق ما خالق ما از تو هستم شکر خدا دوست دارم خالق ما از تو هستم شکر خدا اگر چیم به دنیا عقلم در مسیحا پیرفت این راه تو آشغتم ای خدا دوست دارم خالق ما خالق ما از تو هستم شکر خدا دوست دارم خالق ما خالق ما از تو هستم شکر خدا


موسیقی کجا زکف میدی هم دامن فضلی تو را ما و تو هستیم همش نشمز روحت جدا دوست دارم خالق ما خالق ما از تو هستم شکر خدا دوست دارم خالق ما خالق ما از تو هستم شکر خدا دوست دارم خالق ما خالق ما از تو هستم شکر خدا