30 minutes
26 August 2019
What happens when mistrust, rumour and division are left to grow unchecked? We explore how conflict within families and communities in Afghanistan can escalate into lasting harm, and why violence—especially against children—undermines confidence and future stability. We reflect on the importance of national unity, fair governance, and respect across ethnic and linguistic lines as essential foundations for peace. Ultimately, we call for empathy, responsibility and cooperation so that shared progress can replace cycles of blame and discord.
Transcribed by AI
سلام شنویندگان عزیز، به شنویندن صحبت امروز خوش آمدین احساس خوشی میکنیم که باز در خدمت شما قرار گرفتیم که برنامه دیگی بسوی سلحا به شما تقدیم کنیم دوستای مرمان، من هم با شما سلام تقدیم میکنم از خدا من آرزو میکنم که شما با خانواده تان سحت و سلامت باشین دوستای عزیز، این صحبت آخر سلسل برنامههای بسوی سلح هست که امروز به شما تقدیم میشه ما توسط این برنامهها، روی مسایل که باعث به وجود آمدن مراقشات و حتی جنگها و برخورتها در جامعه شده و میشه گفتیم ما بر علاوه در باری ای که چطور میتونیم جنجالها را حل کنیم و راههایها را به شما پشنات کدیم و هم در باری نواقص خشونتها در خانواده و در جامعه گفتیم ما گفتیم که بدبختانه ما اولادهای خود را مورد خشونت قرار میتیم و فکر میکنیم که بیترین روش بر تربیه اوناست در حاله که خشونت روحی اطفالها مشکرانه و اونا را گوشگیر و ترسو بار میره اطفال که مورد خشونت قرار گرفته باشن، اکثرا در کلانی انسانهای بار میان که نمیتونن سر خود اعتماد کنن و کار و زندگی خود را مستقلانه بپیش ببرن و یا به استلاح ما شما مرد زندگی خود شوند و یا زنه بار بیان که مسئولیتهای خانوادگی را به خوبی پیش برن ما در باره ای هم گفتیم که برای بوجود آمدن و تقوی صلح در جامعه ما خبرنگارا و کسایی که در مدباعات و نشارات مصروف هستن اونا هم میتونن نقش مفید در ای را بازی کنند، اونا میتونن خبرنگارهای صلح و ترقی در جامعه باشند موضوع آخری که در برنامه گذشته روی او گفتزیم وحدت ملی بود یک جامعه و یا یک کشور وقتی میتونه در راه پیشرفت روان شوه و او را طی کنه که اقوام و گروههای لسانی و مذهبی که در او جامعه زندگی میکنن بین خود در دوستی و برادری زندگی کنن ای قسم زندگی برادرانه و داشتن احترام متقابل اقوام مختلف در یک جامعه و کشوره وحدت ملی میگن متاسفانه امطره که وطن ما در نتیجه جنگها و اشتباهات گذشته صدمههای زیاده را دید به وحدت ملی ما هم صدمه رسید ما گفتیم یکی از نواقص که حال هم میتونه به وحدت ملی صدمه برسانه او مقرریها و توزیه منابع به صورت غیر عادلانه است گفتیم وقتی که پستهای دولتی به اساس قومی و گروهی و سمتی و حزبی توزیه بشه و اصل شاهستگی و خدمت در نظر گرفته نمیشه به وحدت ملی ما صدمه میرسه دوستای مرمان صحبت امروز ما هم به ادامه صحبت گذشته در باره وحدت ملی است پیش ازی که به صحبت اصلی خود شروع کنیم آل شما را به شدن یک درامه دوت میکنیم بگی پیله چایتا در چورت چیز پوره نمیشه تو باش که اولم یورسی خانه تا باز کنم مرم هی بالا خانه تا ناز مستم و وحدت هوا دارست چی وحدت هایی بود نوجوان بودیم میامدیم در اینجا میششتیم کوچه را سهل میکدیم یادت هست؟ یادم هست چطور نیست بگی چایتا که یخ میشه نی؟ مثل امو وحتا کل کوچه از اینجا ملوم میشه خانه سایره شان را سیکون مثل امو وحتا وارست با سایره یادت آمد وی وی امی یورسی خانه تا باز کدم سایره پشه نظرم آمد هاله نه سایره هست نه جانو مگه من هنوز زنده ماندیم که تی جنجالهای زندگی تو هم در طول این ساله جزایت دیدی هی تو هم گفته میزینی مگه من هنوز هم برات میگم که گناه از من نبود اعتبار کن سر تمام دشمنیها هنوز هم گناکار و بگناه مالم نیست اکبر جان عمر من در بدبحتیت دستم رفت تو هم یکانه رفیقه مستی از تو چی پد کنم؟ میفهم من کل عمر در ترس و لرس ترکدم امو وحتایم که سایره زنده بود یک روز دلم آرام نبود بیادرهای اون روز از سرم شب ساخته بودن چند سال بود موضوعش که آشق شما میبین در کوچه سر زبانها بود کلگی از این گفت خبر داشتن من نمیگم که این گفتها نمیفامیدن مگرم یکی راست نمیگفت یک راز بود و ست دروح که ساخته بودن پشت ما در حاله که ما و سایره پاک آشق یکی دیگه بودیم از دل و جان ما یکی دیگه اینها در دوست داشتیم و حدا شاید از که ما هیچ گناه نکده بودیم تو راست میگی مگرم در ملک ما کسی را باور نمیکنه اونا وقتی یک دختر را که یک بچه دیدن اون گفت خلاص هست دیگه جهالت حشا حدوم نداره از اینی حاطر از که جیگرم گلزده هیچ کس به گفت ما باور نمیکد هیچ گفت مفت گفتن که سایره را نموندن که امتیانهای سالانه سنف دوازده ای حدام حلاس کنن خوب یادم هست در اون روزها بود که بیادرهای سایره تا را سدن اینه دعای پیشانی من سیکنم آهان تاالب از اون زمان هست اون وقت هم من که بیادرهای سایره هیچ چیز نداشتم وانا گفتهای مردم ما باور میکدن همون بود که اول سایره بیچاره را زیر مشت نقط میگرفتن باز به جان من میامدن پیش بسیاری ما مردم اشقا عشقی گناه هست یادت میه بعد از اون جنجاله سایره بیچاره قاف نیجور شده بود هاها هیچ کوچه نمبرامد بیچاره چند دفعه دخت برم نوشت کرده بود که اگه من را به تو نتن حدا میکشم میگفت حازگار رایی کن مگرم کی جرات کنه سر از وان به چی مشکل ننیم را راضی کردم که حازگاری برن آه امیدی روزوارا یادم میه روز چارسمی بود که ننیم که ننیتو چادرهایشان را سر کردن و رفتن یادم میه آمدی دمیجه دمی بالخانه دمیجه در پیش امی افسی رنگ روی پریده ششته بودی من میفهمیدم که سایره را به من نمیتن مگرم گمان نمیکدم که ننیم او رقم به عزت از خانه خود بکشن چطور حبر نداشت اتمن شنیده بود خیلی چطور؟ نمیفهم بگن بعد از میکس خواد بعدش گرفت تانه؟ من رفته بودم که یک ذره اویه بیارم وقت پس آمدیم جیدم سایره را بیادرهایش کشو گیر کده سرویس پایان میکنند دوییدم که نمیمونمشان مگرم ما کتر جانو سی نفر بودن عجیب است جانو چی چی میکد؟ جانو حیال میکد که دیگه سایره نامزادش است یک دفعه نفهمیدم چطور شد که دوست زده حوردستم در حن جانو رسید ماکم گرفتمش بیادرهای سایره از چار طرف مرمی زدند مگرم من جانو را ماکم گرفته بودم که سرشوار کنم من هم نفهمیدم که چطور پلی ترازوی سبزیکار در دستم آمد در فرق جانو وار کدم بعد از او دیگه نفهمیدم که چی شد مگرم من امیر نفهمیدم که جانو چی خیلی مرد تو زده ایش یا در گیردار؟ آرقمه که بود من را گرفتند سایره بیچاره چقدر بیتابی میکد وقتی که فامید ده سال قیدت بر آمده طاقتش نگرفت بسیار روزو آلبد میکد از یک طرف هم خیش قومت که بیادرهای سایره دشمنی را شروع کده بودند هر روز میدی بیادر در گوچه جنگ بود توی که یک روز خبر شدیم که بیچاره سایره خودکوشی کده ایی سگگه که بیچاره راست میگی راست میگی چی فایده داره که که از بیای بگای گناه او بود یا گناه ما جنجال به این رقم عمل نمیشه کسی باید کمک کنه که بین ما سل شوه فایده دوامی جنگ و جدال در بین حانوادههای ما چیست دوستوهای مهربان شما درامه را شنیدین ای نمونه ای از طرز زندگی ما و طرز فکر ما ما در باره وحدت ملی گپ میزدیم ما گفتیم که یکی از کارهای نادرسته که به وحدت ملی ما سدمه میرسانه اون مقررهها و توزیه پروژههای امدادی ویا ایمار مجدد و انکشافی به صورت غیر عادلانه است ما در باره ای در صحبت گذشته نسبتا مفصل تر گفتیدیم یک موضوع دیگه که به وحدت ملی ما سدمه میرسانه اون گروههای ناراضی در داخل دولت و یا بیرونی دولت استن ای گروههای ناراضی منظورم از ازبا یا تنظیمها استن وقتی که ای گروهها از دولت و یا گروههای قوی تر خفه میشن به مقابله و یا به زور قبولاندن نظر خود به آمیان خارجی خود پناه میبرن ای رویه هم به وحدت ملی ما سدمه میرسانه مثلا یک گروه به حامی پاکستانی خود بر کمک مراجعه میکنه و یا یک گروه به حامی ایرانی خود و گروه دیگه به حامی دیگه خود به این ترتیب ما خود ما زمینی مداخله همسایهها و کشورهای خارجی را در وطن ما مساعد میسازیم در آلیکه وطن خانه مشترک همه ماست ما همه در برابر سربلندی و آبادی و مسئولیت داریم ما نباید که منافع بسیار کوچک و گزری خودا بالاتر از منافع تمام ملت خود دانستا و خودا آلی دست دگرها بسازیم وقتی که ما به امسایهها و یا کشورهای خارجی دیگه بر شکایت کدن از برادر خود و یا انتقام گرفتن از یک تنظیم و یا سازمان مراجعه میکنیم مثل ایست که گرگه برای قضاوت کدن دعوت کنیم یک مشکل دیگر که باعث صدم رساندن به وعدت ملی در وطن ما افغانستان شده موضوع لسانها و یا زبان مراوت در وطن ماست در حالت قدمهای اساسی برای حل مسایل لسانی وطن ما بالا نکده ای مشکل باعث نرزایتیهای زیاد و مخصوصا از تحلیمیافتگان وطن ما هم شده موضوع لسان با اویت ملی و حقوق هر قوم ساکن وطن ما یک قسم مخلوط شده مثلا بحث از غیر پشتونهای وطن ما از حاکمیت چندین ست ساله پاتشاهان که از قوم پشتون بودن شکایت کده و توجه نکدن به حقوق اقوام غیر پشتونها ستم ملی ناماندن از طرف دیگر پشتونها از اشغال دربار تواسط غیر پشتونها شکایت کده میگن که درباریان و مقامات بالایی حکومت دارای طرز فکر بودن که فرهنگ به زبان پشتونها را مورد احانت قرار دادن حاکم بودن ای طور یک محیط تحکیر آمیز در مقابل پشتونها اونا را مجبور ساخته که به دری گب بزنن و یا حتی هویت پشتون بودن خود را بپوشانن چون کارهای رسمی اکثران به خط و کتابت دری صورت میگیره ای وضع را پشتونها ستم ملی در مقابل خود میدانن ای کاملا بجای از که حقوق دیفرهنگی و لسانی تمام اقوام ساکن افغانستان باید در تمام مسائل در نظر گرفت شد اما باید یاد آوری کنیم که باید نظرات افراتی وجود دارن که باید اصلاح شوند بعض پشتونها ادعا میکنند که چون پشتونها اقصریت هستند باید هر چیز به پشتون باشه و هر چیز به مئل پشتونها باید صورت بگیره و اقوام دیگر از اورا بی قید و شرط اطاحت کنند غیر پشتونهای افراتی بنامه ای که وقت پشتونها گذاشته و یا اونا نوبت خود را بر حکمرانی تیر کدند از هر نوع حقوق پشتونها انکار میکنند یکی از راههای علاجیست که زبینه ی تعلیم اپتدایی به زبان مادری هر تفل به هر قومی که تعلق داشته باشه آماده شوه اطفال ترکمنها به ترکمنی و نورستانیها به نورستانی و اقوام دیگر به زبان مادری خودشان ای موضوع با مشوره و با تحیی قانون حل شوه ای که چند فیصد لعوهها در شارهها به کدام زبان باشن و در یک محصه تعلیمات عالی به کدام رسان تدریج شوه ای موضوع میتونه از راه مشوره و مفاهمه و با موافقه همه و با اصایگیری به طرفانه بدون تلف کدن احقوق یکی یه طرفان و یا تهوین کردن حل شوه به ای ترتیب موضوعات دیگه که به مسائل لسانی تعلق داره او هم میتونه از راه مشوره و مفاهمه و در فضای دوستی و برادری با در نظر داشته منافع امومی منملکت حل شوه لازم از تمام ای مسائل در قوانین منملکت به صورت واضعی و روشن دشت شوه و حقوق هر قوم ولو اگر خورده سیاه کردن مشخص شوه که در وقتی به وجود آمدن اختلاف به اون مراجع شوه متاسفانه در طول سالها اختلافاتی که بین اقوام ساکن کشور ما به وجود آمده قدمهای اساسی بر حل اونا ورداشته نشده بلکه اکثرن بزرگ سرکوب شدن و یا بدون ای که راه حل اساسی برای اونا سنگیده شوه براهای حل محققی و زدگزر اکتفا شده و یا با اشکال مختلف پوشانیده شده اختلافات و دشمنیها با پوشاندن و یا نادیدگرفتن اونا نمیتونن که حل شون مثلا ما میگیم که همه اقوام وطن ما بین خود هیچ اختلاف ندارن ای یک مبالغه و پوشاندن حقیقت است ضروریست اختلافات مشخص شون و با جرعت و حقیقت بینی و با در نظر داشته منافی عمومی روی اونا بحث شوه و راههای اساسی برای حل اونا جستجو شوه از این طریق امکان داره که محبت و دوستی بین اقوام وطن ما زیادتر شوه یکی به حقوق دیگر احترام قایل شوه و برای منافی و لیاه مملکت مشترکن کار کنن یک مشکل دیگه که برای وعدت ملی ما باعث یک تحدید است او موضوع موازنه بین ارزشهای دینی و ترقیخوانه است این موضوع باعث یک نوع تشنج در جامعه ما شده است بعضیها اصلاحات ترقیخوانه و اصری سازی را بانادیدگرفتن ارزشهای دینی و انانات جامعه افغانی یکی میدانن و این موضوع امکان براشفت شدن کتلاهای وسیع مردمه مساعد میسازه در این حال بعض موزیگیریهای دینی که مانه پیشرفت و ترقی میشه باعث نارضایتی اتداد زیادی مردم میشه ما فکر میکنم که ار تراش اصلی سازی مملکت که تعدید را متوجه دین و عزت و ناموس مردم نسازه نه تنهایی که او میتونه معافق باشه بلکه باعث تقوی رویه وحدت ملی هم میشه به این قسم ار تحریک مذهبی که حقوق ابتدایی و اساسی مردم و باسازی و ترقی جامعه را جز برنامه خود بسازه میتونه که اتفاق و سمیت ملی را تقویه کنه یک تشنج دیگه که میتونه به وحدت ملی ما صدمه برسانه موضوع اشخاص مسلکی که از غرب آمدن و مجاهدین سابقه است این تشنج هم حکومتها درون و هم در بیرون صدمه میرسانه اگر خوب دقت کنیم هر دو طرف به یک دیگه تاپههای مبالغها میز میزنن مثلا مسلکیها همه مجاهدین از تفنگ سالار و بی تحصیل میدانن و میگن از تفنگ بری چور و چپاول و دوزدی استفاده کدن و مجاهدین هم تمام کسایی که از غرب آمدن بدون در نظر داشته وطن دوستی صداقت و اخلاص برخدمت به وطن اونا را انسانهای ضعیف نفس و جاسوس مینامن اردو طرف سر ایک دیگه تومتهای مبالغها میز و بی جا میزنن و بر تقویه موضع خود به کشورهای خارجی مراجعه میکنند که ای امر باعث صدم رساندن زیاد به وحدت ملی ما میشه اگر خوب دقت کنیم در بین مجاهدین هم اشخاص وطن پرست صادق و کاردان وجود داره و هم در بین اشخاص مسلکی که از غرب آمدن ای درست نیست بخاطر یک تیداد همه را بد بگوییم و با ای کار خود تر و خشک یک جای بسزانیم مشکلی دیگهی که بر اکثریت مردم وطن ما غیر قابل تحمل است او اقل جهاد خواستن است و یا خودم مستحق او دانستن است قسمی که در مقابل عدای نماز و روزه مردم از خدا حجر میخوایند بعض مجاهدین هم از ملت افغانستان اقل جهاد طلب میکنند اونا میگن در بدن جهاد تمام ویا پوستهای مهم دولتی به اونا داده شوه و مردم اونا را سرشانههای خود بالا کنند ای کار باعث محروم ساختن اتداد دیگه مردم افغانستان میشه محرومیت اونا را بر انتقام تحریک میکنه و ار وقت که قدرتها گرفتن اونا هم از مجاهدین انتقام میگیرند و هیچ کدام اونا ولو اگر قابلیت و لیاقت هم داشته باشه در کدام پوست دولتی مقرر نمیشن بهترین راه حل است که همه به حیث افغان یک دیگه خود را تحمل کنیم نه تنها صرف بر مجاهدین و یا کسای مثلکی که از غرب پس آمدن بلکه به همه افغانهای که طوان کار و رهبری حکومت دارن موقع کار مساعد شوه ضرور نیست که ما انرژی و طوان خود را به تاپزدنها و ملامتگذنها و نسبت دادنها مصرف کنیم بایوز این انرژی خود را بر تقویی وحدت ملی بر دوستی و رفاقت تمام اقوام ساکن کشور بر ترقی و پیشرفت جامعه بر از بینبوردن فقر و محروبیت مصرف کنیم دوستهای عزیز موضوع وحدت ملی اینقدر مهم و وسیع است اگر روزها در باره او گرم بزنیم باس هم کم است از خداون آرزو میکنم که همه ایما بتانیم منافع عمومی را بر منافع شخصی خود مقدم بدانیم و در راه آبادی و آرامی مردم وطن عزیز خیلج افغانستان مفید واقع شدیم یک جای با هم یک آهنگ دل نشینه میشنویم موسیقی موسیقی موسیقی موسیقی موسیقی دوستهای عزیز اتمنان داریم که از شنیدن آهنگ احساس خوشی کدیم شنوینده عزیز ما از رادیو صدا زندگی در خدمت شما قرار داریم اگر شما میخواین که با ما نامه نوشت کنین آدرس ما صدا زندگی صندوق پوستی 702 جی پی او لاهور پاکستان هست دوستهای عزیز ما در باری وحدت ملی گپ میزدیم وحدت ملی یعنی احترام به حقوق دیگرها و زندگی مسالمتها میز با همه اقوام ساکن کشور هست اگر ما به وظیفه که در مقابل دیگرها داریم توجه کنیم میتوانیم به تقویی وحدت ملی در وطن خود کار کنیم در انجیل مقدس میخوانیم ایچیزه به کسی قرض نداشته باشد بجز محبت به ایک دیگر کسی که به دیگران محبت داشته باشد شریعت را به جا آورده هست همه احکام خدا زنا نکن قتل نکن دوزدی نکن تما مورس و هر اکم دیگر در این اکم که امسایت را مانند خودت دوست بدار خلاصه شده هست کسی که امسایی خود را دوست دارد به او بدی نمی کند اگر ما به یک دیگر محبت داشته باشیم میتوانیم که حقوق اونا را در نظر داشته با اونا مناصبات خوب داشته باشیم محبت خالصانه و بدون ریا به انسانهای هم نوی هم وطن ما ما را به ای آماده میسازه که در مخابل دیگرها نفرد نداشته باشیم اگر همه دردومی وطن ما که به هر زبان که گفت میزنند و یا به هر قومی که تعلق داشته باشند اونا را دوست داشته با اونا یک جای برای آبادی و آرامی وطن خود کار کنیم اگر ما صرف خودا و بعد از او قوم و خیش خود را دوست داشته باشیم و دیگرها را عقیر و پست بدانیم در ای صورت دل ما دقیقت بایواز محبت از نفرد و بدبینی پرست ما با ای افکار و طرز تفکر خود با وحدت میلی وطن ما سدمه میرسانیم و در مقابل خدا همگناه میکنیم در کلام خدا میخانیم کسی که همسایی خود را دوست دارد به او بدی نمی کند همسایی ما و شما کی هست؟ همسایی ما کسی است که در یک بلایت و یا یک مملکت امرای ما زندگی میکند فرق نمی کند که اونا کی هستند و به کدام قوم و زبان تعلق دارند ما باید همسایی خود را دوست داشته باشیم و به اونا محبت کنیم چیزی را که بر خود میپسندیم بر اونا هم بپسندیم این کم بودی محبت در دل ماست که ما نمی تانیم با دیگرها در صلح و دوستی زندگی کنیم اگر در دل ما محبت به دیگرها وجود داشته باشه ما میتانیم اشتباهات دیگرها را ببخشیم و همه را مخلوق خدا و انسان هم نو و هم مطن خود فکر کده با اونا زندگی کنیم محبت بخشنده است محبت انتقام نمی گیره محبت برده بار است محبت روابط شکستر را به هم پیوند میته از خدا من آرزو میکنم که دلهای ما را پر از محبت بسازه که بتانیم با یک دیگر در سل و صفا زندگی کنیم و به این ترتیب وحدت میلی را هم دوتن خود تقویه کنیم آمین خوب دوستهای محبان آن شما را به شنیدن یک سرود روحانی دوت میکنم خانم مسیح همده تو را دائم آشق تو هم مثل شبان رهبری در تنگ یا وری توی قیام در تو منم قائم آشق تو هم مثل شبان رو مثل شبان رهبری در تنگ یا وری خانم مسیح همده تو را دائم در تنگ یا وری در تنگ یا وری همده تو را دائم دوستهای عزیز در خدمت شما قرار داریم رادیو صدای زندگی بخشی از نشارات است که زیر نام رادیو پیام حیات به چند زبان وطن ما نشارات دارد اگر علاقه دارید که به ما نام نوشت کنید آدرس ما در پاکستان صدای زندگی صندوق پوستی 702 جی پی او لاهر پاکستان آدرس ما در قبرست صدای زندگی صدای زندگی صدای زندگی صدای زندگی صدای زندگی اگر به انترنت دسترسی دارین میتونین به این آدرس به ما ایمیل نوشت کنین اینفو اد افغان رادیو نقطه او آر جی تا ملاقات دیگه خداوند یار پایاور شما باشد
26 August 2019
26 August 2019
26 August 2019
26 August 2019
26 August 2019
26 August 2019
26 August 2019
26 August 2019